حفاظت از بناهای آپارتمانی در برابر آتش سوزی (2)

اگر یکی از این مقررات در مورد پنجره ها رعایت نشود باید به فکر ایجاد دومین راه فرار بود . براساس بخش 13NFPA که مربوط به استانداردهای نصب سیستم « اسپرینکلر » است .آپارتمان هایی که سیستم اسپرینکلی دارند از این امر مستثنی هستند.
دومین مورد حائز اهمیت درباره خروج که مطرح شده به این معنی است که وسایل و امکانات خروج تا به صورت مرجع و ضابطه در نیامده باشد کاربردی نخواهد داشت . بعنوان مثال اندازه درب خروجی در این بخش عرض 78 سانتی متر و ارتفاع198 سانتی متر در صورتیکه در بخش 5 عرض خروجی 80 سانتی متر و ارتفاع 203سانتی متر است . این مورد در درب-های آپارتمانی که به راهروها گشوده می شوند کاربردی نیست ، زیرا در موقع فرار شرایط اضطراری کاملاً با شرایط عادی متفاوت است .
پلکان
استفاده از پلکان در یک طبقه پایین و یک طبقه بالای طبقه ورودی در یک واحد مسکونی مجاز نیست . فاصله هیچ واحد آپارتمانی نباید از ورودی طبقه زیاد دور باشد . همچنین ایجاد آپارتمانی با بیش از سه طبقه (تریپلکس) ممنوع است که اعم از آپارتمان اصلی یا بالایی و پایینی باشد . آپارتمان هایی که در یک سطح و تریپلکس باشند مجاز به ایجاد پلکان هستند . استثنائات موجود در یک آپارتمان تنها اجازه ایجاد دو طبقه را می دهد که روبروی یک دیگر باز شوند .
پلکان برقی پلکان برقی بعنوان بخشی از ساختمان و راه خروج اگر بیش از سه طبقه باشند حتماً باید دوربند و دودبند باشند.
بدلیل طبیعتی که پلکان برقی دارد از نه چندان دور بعنوان وسیله ای مناسب برای خروج و اجزایی از ساختمان پذیرفته شده اند . در گذشته پلکان برقی وسیله در دسترس و خوبی برای خروج و تخلیه نفرات به بیرون از ساختمان محسوب نشده لیکن امروز باید در نظر گرفته شود که تعداد قلیلی از پلکان های برقی به شیوه هایی نصب شوند تا کیفیت معابر خروجی ساختمان را بالا ببرند. پلکان فرار در ساختمان ها باید مطابق قوانین به صورت دوربند اجرا شوند .
نردبان های فرار در ساختمان ها بایستی طبق قوانین ایجاد شوند .
در ساختمان هایی که به طور خودکار و سرتاسری توسط سیستم شبکه بارنده محافظت می-شوند نیازی به دربها و دیوارهای دودبند نیست .
در ساختمان های آپارتمانی موجود راه های خروجی قابل دسترسی طوری فراهم شده که اشخاص با فعالیت شدید در مواقع بحرانی بتوانند از آنها به راحتی استفاده کنند ، بنابراین در این گونه ساختمان ها به پناهگاه نیاز نیست ، اما ایجاد راه های خروجی امن بشدت تأکید شده است . باید پناهگاهی در ساختمان¬های موجود مورد استفاده قرار گیرد . در ضمن این ساختمان ها باید به شبکه بارنده مجهز باشند ، بدلیل تأثیر بسیاری که سیستم بارنده در ساختمان ها دارد ، در مواقع آتش سوزی شخصی که دچار دستپاچگی شده می¬تواند بدون اینکه احساس نگرانی و ناتوانی کند ، در طبقات بماند ، هرچند که دربهای بسته شده آپارتمان ها دسترسی به خروج را برای افراد از بین می برد ؛ بنابراین خود کریدورها و راهروها اگر دارای وضعیت مناسب باشند به شکل مؤثری پناهگاه تلقی می شوند . براساس مقررات پیش بینی شده هر طبقه که توسط سیستم¬های حفاظت کننده محافظت می شود ، می تواند مثل پناهگاهی ایمن عمل کند . این موضوع به دلیل وجود سیستم های خودکار شبکه بارنده در ساختمان به ویژه بخش های ورودی و خروجی قابل قبول است . بدلیل وجود سیستم های اعلام کننده بنای موجود وضعیت مطلوبی را در مقابله با آتش سوزی احتمالی خواهد داشت .


ظرفیت راه های خروج
راه های خروج طبقه همکف باید قابلیت کافی برای پلکان و پایگردها که از آن طریق افراد و ساکنین وارد طبقه همکف شده و از ساختمان خارج می شوند داشته باشد .
لابی های قدیمی که در بسیاری از  آپارتمان های کنونی با چند پله خروج وجود دارند ، نشان-دهنده این مورد است .

تعداد راه های خروج
هر واحد مسکونی باید حداقل دو مسیر خروجی که در حد امکان از یکدیگر دور باشند ، دارا باشد .
هر واحد مسکونی باید یک قسمت خروج داشته باشد که این واحدها از هر نوع که باشند عبارتند از:
« الف» - درسطح همکف واحد مسکونی باید یک درب خروجی که به طور مستقیم به خیابان یا حیاط راه داشته باشد .
«ب» - یک واحد مسکونی باید توسط پلکان به خارج از ساختمان دسترسی مستقیم داشته باشد که ممکن است 2 واحد در یک طبقه باشد پس باید خروجی ظرفیت لازم را داشته باشد .
«ج» - واحد مسکونی دسترسی مستقیم به اولین پلکان را داشته باشد . پلکان کاملاً دوربندباشد و در ضمن حداقل مقاومت این قیمت ها در مقابل آتش سوزی یک ساعت باشد .
ظرفیت راه های خروجی به مجموعه ظرفیت درب ها و به تعداد افراد متصرف آنها بستگی دارد . باید پذیرفت که خروجی¬ها باید ظرفیت اینکه 400 نفر را تخلیه کند داشته باشند . پس به طور مجزا برای هر درب خروج یا ورود باید 200 نفر در نظر گرفته شود .
در یک ساختمان با هر چند طبقه که در هر طبقه آن بیش از 4 واحد آپارتمان نباشد ، با دیوارهای ضد دود و پلکان فرار طبق قوانین بعنوان خروج اضطراری از بیش از بیست فوت (1/6)متر فاصله از درب ورودی هر واحد مسکونی تا اولین راه خروجی را داشته باشد .
توجه داشته باشید که محدودیتی در قبال ارتفاع وجود ندارد ، اما منظور این است که در هر طبقه باید چهار واحد موجود باشد . آپارتمان ها باید دسترسی سریع به اولین پلکان خروجی یا پلکان فرار با دیوارهای ضددود را داشته باشند . در این مورد خروجی های حفاظت نشده و یا پلکان خارجی ساختمان کاربردی نخواهد داشت .
راه¬های خروج باید دارای چراغ هایی باشند که در هنگام خروج سریع راه کاملاً روشن باشد .


چراغ های اضطراری
روشنایی اضطراری باید در ساختمان هایی که بیش از 12 واحد مسکونی یا بالای سه طبقه ارتفاع دارند ایجاد شود .


علایم نشان دهنده راه های خروج
در بناهایی که بیش از یک خروجی دارندباید علامت هایی به طرف راه های خروج نصب شود و نحوه نصب این علامت ها بایستی بر اساس مقررات به صورت گیرد .


ترکیب راه¬های خروجی خاص
هیچ یک از طبقات پایین سطح همکف که برای تأسیسات و سایر امکانات ساختمان استفاده می شود نباید دارای درب های محافظت نشده و فاقد مقاومت باشند .
محافظت در برابر خطرات
هر یک از نقاط خطرناک باید شناسایی و محافظت شود . جاهایی که سیستم بارنده بدون جداسازی در مقابل آتش سوزی باید ایجاد شوند عبارتند از :


سیستم های هشداردهنده و کاشف آتش سوزی
بناهای آپارتمانی با بیش از 3 طبقه یا 11 واحد مسکونی باید کاملاً مجهز به سیستم های هشداردهنده و کاشف آتش سوزی باشند.
کاربرد این امکانات تنها در جاهایی که هر واحد مسکونی به طور کامل از واحدهای دیگر جدا شده باشد . مواد و مصالح به کار گرفته شده در قسمت های جداکننده نیز مقاومت کمتر از نیم ساعت در برابر آتش سوزی را نباید داشته باشد و یا جاهایی که پلکان مستقل برای فرار یا راه خروج مستقل داشته باشد زیاد تأکید نشده خروج ایمن و راحت به مردم کمک می-کنند که در نبود وسایل هشداردهنده و اعلام کننده جان خود را نجات دهند .


نصب سیستم
در شروع هر گونه اقدامی برای نصب سیستم اعلام آتش سوزی مورد نیاز در ساختمان باید طبق مقررات از نصب سیستم دستی استفاده شود .
سیستم های اعلام کننده و هشداردهنده خودکار برای متصرفین باید بر اساس مقررات ایجاد شود . علایم قابل رویت و یا هشداردهنده های صوتی باید به کار گرفته شوند .


سیستم کشف آتش سوزی
در قسمت بیرونی هرخوابگاه یا اتاق خواب و تمام واحدهای مسکونی به علاوه زیرزمین باید کاشف های دودی نصب شود .
در ساختمان هایی که به طور سرتا سرتوسط کاشف های دودی محافظت می شوند ، نیازی به اعلام کننده نیست ، کاربرد هشداردهنده یک ایستگاهی بدون استفاده از نیروی برق ثانوی مانعی ندارند.
در جاهایی که به اتاق خواب ها منتهی می شوند از قبیل سالن ها و هال کاشف های دودی باید نصب شود .
در واحدهای چند سطحی کاشف هایی که سطح بالاتر را تحت پوشش قرار می دهند ، باید طبیعتاً در طبقه بالا نصب شوند . کاشف های دودی باید بر روی سقف¬ها قرارگیرند یا در غیر این صورت بر روی دیوارها در فاصله¬ای به طول 5/30 سانتی¬متر و در صورت نزدیکی به سقف نباید فاصله کمتر از 2/15 سانتی متر به سقف باشد . باید این کاشف ها دور از جاهایی که در آنها پخت و پز صورت می¬گیرد مثل آشپزخانه و ...... نصب شوند .
در جاهایی که در معرض هوای آزاد هستند بایستی طراحان اقدام به جابجایی این کاشف ها کنند.
در بناهای آپارتمانی موجود بکارگیری گروه دو که همان سیستم کاشف خودکار آتش سوزی است موردنیاز است و براساس بخش نوزده باید دارای سیستم هشداردهنده آتش باشند . به علاوه این سیستم نیاز به یک ایستگاه مرکزی کاشف دود دارد . در این پاراگراف استفاده از سنسورهای حرارتی مجاز است .زیرا این کاشف ها بخشی از سیستم ایمن سازی ساختمان هستند که جدا از کاشف های دودی عمل می کنند . کاشف های دودی اهالی آپارتمان را از کانون آتش سوزی که دود از آنجا تولید میشود آگاه می کنند وقتی که یکی از ساکنین آپارتمان را ترک می کند درب پشت سر او بسته شده در این صورت می تواند از دستگیره سیستم دستی استفاده کند . اگر ساکنین موفق به این نشوند که سیستم اعلام کننده را به صدا در آورند در این صورت کاشف های حرارتی خود فعال می شوند و سایر واحدهای آپارتمان را آگاه می سازند . در جایی که سیستم کاشف آتش سوزی به کار می رود این سیستم ها بسیار مؤثر است .
در جاهایی که سیستم بارنده برای بخشی از ساختمان و یا کل ساختمان نصب شده است کل مجموعه آب افشان باید مربوطه به هر دو مورد (کلی و جزیی) ایجاد شود . در ساختمان های چهارطبقه و یا بیشتر سیستم¬های بارنده باید براساس مقررات مربوط به نصب اسپرینکلر در کتاب NFPA ایجاد شود .
در واحدهای مسکونی خصوصی سیستم بارنده در داخل دستشویی که اندازه آن کمتر از 24 فوت مربع (2/2 مترمربع) باشند ، نباید نصب شود . همچنین در داخل حمام هایی که اندازه آنها کمتر از 55 فوت مربع (1/5) مترمربع است این موضوع صدق می¬کند . در داخل دستشویی هایی که به گرمکن- آبگرمکن- خشک کن و شوینده ها مجهز هستند بدون درنظر گرفتن اندازه آن ایجاد و نصب شبکه بارنده الزامی است .
استفاده از شبکه بارنده در واحدهای آپارتمانی و مسکونی و مهمانسراها بسیار سفارش شده در طراحی و نصب سیستم بارنده باید تمام احتیاط های لازم صورت پذیرد.
این سیستم ممکن است دارای تمام ویژگی های زیر باشد یا ممکن است بعضی از آنها را دارا باشد .
الف – حفاظت توسط سیستم خورکار آب افشان
ب – زنگ¬های هشداردهنده کاشف دودی .
ج – کنترل دود .
د – سایر سیستم¬های تأیید شده .

منظور از اعمال قوانین موجود و بکارگیری موادی از قبیل پلاستر و ....... صرفاً برای جلوگیری از انعکاس صوت است . توفال کردن سقف یا دیوار توسط تخته یا سنگ گچ قابلیت آتش سوزی را بالا می برد براساس آمار اخیربوسیله سیستم قوس طاق توانسته اند مقاومت در برابر آتش سوزی را با بیست دقیقه بیشتر افزایش دهند .
ملاک و معیار برقراری امکانات و آمادگی ساکنین است که در مقابل آتش سوزی برای ایمنی خود برقرار می کنند . مقاومت حداقل نیم ساعت در برابر آتش سوزی باعث می¬شود که آتش از کریدور به داخل آپارتمان¬ها و سایر کریدورها سرایت نکند . بسیاری از این حایل ها از قبیل سنگگچ و یا توفال بندی باعث می شود که مقاومت دیوارها تا 30 دقیقه بالا برود .
مطابق مقررات درب هایی که رو به دسترس خروج باز می شوند باید حداقل در مقابل آتش سوزی تا بیست دقیقه مقاومت داشته باشند .
درب¬هایی که رو به کریدور یا راه های دسترسی خروج باز می شوند باید خود بست باشند. نصب و تعمیر و نگهداری صحیح قسمت¬های درب های خودبست که مابین واحد مسکونی و کریدورها قرار دارند باعث پایین آمدن میزان مرگ و میر ناشی از آتش سوزی خواهد بود . بررسی هایی که بر روی بعضی از بناهای آپارتمانی انجام شده است ، نشانگر این است که آنها از قسمت های پشت محل آتش سوزی دچار آتش شده اند ، زیرا هنگام فرار ساکنین درب ها باز مانده است . در بعضی از موارد مرگ و میر زمانی رخ می دهد که ساکنین درب خانه ای را که احتمال آتش سوزی دارد باز کرده و اکسیژن از اتاق در حال آتش سوزی به آتش سوزی شدت می دهد . در صورتی که اگر درب آپارتمان خودبست باشد بعد از خروج سریع متصرفین به طور خودکار بسته شده و از ورود آتش به خانه بعدی جلوگیری می کند .
تحقیقاتی که سازمان استاندارد ملی انجام داده بیانگر این است که واحد مسکونی که در آن سوخت نگهداری می شود باید سازه های آن در حدود بیست تا سی دقیقه در مقابل آتش مقاوم باشد .
راه های ورودی و محفظه های حفاظت نشده نباید در راه های دسترسی خروج و دیوارها و درب-ها به کار رود .
فضاها نباید محدود باشد و به کریدوری که آن را ایجاد کرده باز شود .
الف : فضاها برای واحدهای مسکونی و خطرناک بکار رود .
ب : فضای موردنظر باید با سیستم خودکار آب افشان بر اساس مقررات بخش نوزده محافظت شود.
ج : فضای موردنظر نباید از رسیدن به راه دسترس خروج جلوگیری کند .
ایجاد پنجره های نورگیر ، کرکره و یا جلو پنجره بر روی دیوارها و یا درب های دسترس خروج ممنوع است مقررات استاندارد مربوط به نصب دستگاههای تهویه هوا به عنوان وسیله تخلیه دود و عبور هوا در راهروهای مسکونی در کتاب NFPA مردود است .


منبع : "  نشریه NFPA  "

 

/ 0 نظر / 125 بازدید