نجاران و مخاطرات بهداشتی کار با چوب

 

فرزانه فولادبند

 

نجاری و کار با چوب، از شغل‌های قدیمی است که طرفداران خودش را دارد. این روزها در هر خانه‌ای یک وسیله چوبی دیده می‌شود که برای استفاده یا زیبایی به‌کار برده می‌شود. به نظر شما کار با چوب هم می‌تواند خطرناک باشد؟ این بار می‌خواهیم سلامت نجارها و مخاطرات کار با چوب را بررسی کنیم.


 

 


یکی از مشکلات اساسی که کارگران کارگاه‌های چوب‌بری با آن مواجه هستند، وجود گرد و غبار چوب، در فضای کارگاه‌هاست. استنشاق گردوغبار چوب می‌تواند ناراحتی‌هایی برای این افراد به‌وجود آورد. بهترین راه مبارزه با این گرد و غبار، جلوگیری از تولید آن یا خنثی کردن آن قبل از انتشار در محیط کار است. وقتی گرد و غبار در هوا پخش شود، کنترل آن مشکل‌تر خواهد شد. برخی دستگاه‌های چوب‌بری طوری طراحی و ساخته شده‌اند که با داشتن سیستم مکش در لحظه برش چوب، گرد و غبار را جمع آوری کرده و اجازه پخش آن را در هوای کارگاه نمی‌دهند. این بهترین روش برای کنترل گرد و غبار در یک کارگاه نجاری است. استفاده از تهویه‌های عمومی هم می‌تواند به تخلیه گرد و غبار از فضای کارگاه کمک کند، به شرط اینکه در انتخاب و نصب آن از متخصص تهویه کمک گرفته شود . گاهی نصب سیستم تهویه نامتناسب علاوه بر صرف هزینه خرید و نصب و مصرف انرژی، هیچ بهره وری نخواهد داشت و با انتقال گرد و غبار، شرایط پرخطری برای کارکنان ایجاد می‌کند. یکی از راه‌های دیگر کنترل گرد و غبار، استفاده از رطوبت است. رطوبت در هوای کارگاه به سنگین شدن گردو غبار و ته‌نشینی سریع‌تر آن کمک می‌کند. راه دیگر، تمیز کردن کف کارگاه به طور مداوم است. هنگام تمیز کردن از سیستم‌های مکشی گرد و غبار استفاده کنید و از روش‌هایی که باعث انتشار گرد و غبار در محل کار می‌شود، کمک نگیرید.

 

کهیرهای شغلی

 

کارگران چوب‌بری که با درخت کاج در تماس هستند، بر اثر تماس با کرم‌های انگل این درختان دچار کهیر می‌شوند. کرک‌های ریز این کرم‌ها در پوست فرو رفته، باعث ترشح هیستامین می‌شود و پلاک‌های کهیری به‌وجود می‌آورد.

 

آلرژی‌های پوستی

 

چوب‌های خارجی از عوامل ایجاد آلرژی و حساسیت در نجاران و مبل‌سازان هستند. گاهی چوب‌های محلی هم آلرژی‌زا هستند مثل اگزمای گسترده و وسیع ناشی از خزه درخت بلوط و درماتیت آلرژیک ناشی از تماس با عصاره درخت کاج و آلرژی به درخت صنوبر. گاهی اوقات نیز کارگران نجاری به علت استفاده از چسب‌ها، حلال‌ها، روغن‌ها و مواد شیمیایی دچار آلرژی و تحریکات پوستی می‌شوند.

 

آلرژی‌های تنفسی

 

این بیماری بیشتر بین کارگرانی دیده می‌شود که با قطعات چوب درخت افرا که از مدتی قبل بریده شده‌اند، سر و کار دارند. در این نوع درخت، بین پوسته و تنه در طول زمان کپک ایجاد می‌شود و این کپک‌ها ایجاد تحریکات تنفسی می‌کند.

 

سرطان‌ها

 

نمونه‌هایی از سرطان و تومور در حفره‌های بینی و سینوس‌ها بین کارگران مبل‌سازی و چوب‌بری‌ها دیده شده است. انواع دیگری از سرطان مثل سرطان لوله گوارش و لوسمی هم بین کارگرانی که با چوب سر و کار دارند، مشاهده شده است اما اثر سرطان‌زایی گرد و غبار چوب ثابت نشده است و به نظر می‌رسد موادی که در تهیه و آماده‌سازی چوب به کار می‌رود، علت به‌وجود آمدن سرطان باشد. گاهی استنشاق گرد و غبار چوب، باعث ایجاد تومور بدخیم در بینی می‌شود. این تومور بین افراد 50 تا 60 ساله که به مدت 40 سال یا بیشتر با انواع چوب سر و کار داشته‌اند، مشاهده شده است. در تماس‌های کمتر از 20 سال، موردی از این بیماری مشاهده نشده است.

 

وسایل حفاظت فردی

 

وسایل حفاظت فردی تنها قادرند شخصی را که از آنها استفاده می‌کند محافظت کنند، آن هم به شرط اینکه فرد وسایل را به طور صحیح به کار ببرد اما کنترل‌های مهندسی می‌تواند تمام افراد را در یک کارگاه از خطرات دور نگه دارد. در صورت استفاده از وسایل حفاظت فردی باید نوع مناسب را انتخاب کنید و لزوم استفاده از این وسایل و طریقه استفاده صحیح از آنها را به کارگران بیاموزید.

 

حوادث کاری

 

طبق مطالعات انجام شده روی 1000 مورد حادثه در کارگاه‌های نجاری مشخص شده است، 4 درصد حوادث هنگام کار با ماشین برش چوب با تیغه‌های باریک، درصد بیشتری به علت گیر کردن لباس یا آستین آن به تیغه چوب بری و تعدادی دیگر نیز به علت سهل‌انگاری هنگام تمیز کردن دستگاه یا گذاشتن و برداشتن قطعات چوب روی میز کار، قبل از توقف کامل دستگاه اتفاق افتاده است.

 

صدا

 

صدای اضافه در محیط کار باعث کاهش موقت یا دائمی شنوایی می‌شود. حداکثر زمانی که ما می‌توانیم در محیط کار با صدای 85 دسی بل فعالیت کنیم، 8 ساعت است. صدای تولیدی از دستگاه اره و ماشین چوب بری هنگام برش قطعات معمولا 95 تا 105 دسی بل است‌. اقداماتی مانند تعمیر به موقع، سفت کردن پیچ‌ها و تراز کردن دستگاه روی زمین تا 10 دسی بل به کاهش صوت کمک می‌کند. سعی کنید در زمان‌های لازم دستگاه‌ها را روشن کنید. اگر در کارگاه همیشه دستگاه را روشن می‌گذارید، از گوشی‌های حفاظتی استفاده کنید و در ساعاتی که با دستگاه ها کار نمی‌کنید، به مکان دیگر کارگاه که صدا کمتر است، بروید تا در معرض صدای اضافه قرار نگیرید.

 

کار با ابزارهای نجاری و ماشین چوب بری

 

کار با ابزارهای نجاری و ماشین‌های چوب‌بری اگر به طور صحیح انجام نشود، می‌تواند خطرناک باشد. تنها با دستگاه‌هایی کار کنید که طرزکار با آن را آموزش دیده‌اید.

 

دستورالعمل سازنده دستگاه را به دقت مطالعه کنید. مطمئن شوید طرز کار با دستگاه و ابزارهای دیگر را یاد گرفته‌اید و اگر در این‌باره سوالی دارید، قبل از کار با دستگاه بپرسید تا مشکلی برایتان ایجاد نکند.

 

هنگام کار با ماشین چوب بری نکات زیر را رعایت کنید:

 

* از عینک ایمنی و در صورت لزوم، از ماسک استفاده کنید.

 

* از گوشی‌های حفاظتی متناسب با سطح صدای موجود در محیط کارتان استفاده کنید. اگر شما صدای فردی را که در فاصله یک متری شما قرار دارد، به سختی می‌شنوید سروصدای محیط کارتان بالاست و ممکن است به شنوایی شما صدمه وارد شود .

 

* برای محافظت دست‌ها هنگام حمل قطعات چوب از دستکش استفاده کنید ولی هنگام کار با قطعات گردان ماشین چوب‌بری دستکش خود را از دست خارج کنید.

 

* دستگاه‌های چوب‌بری، دارای حفاظ‌هایی برای ایمنی بیشتر هستند. هیچ‌گاه این را به بهانه انجام راحت‌تر یا سریع‌تر کار باز نکنید. دقت کنید که حفاظ ماشین سالم بوده، در موقعیت صحیح خود نصب شده باشد . اگر دستگاه شما فاقد حفاظ است، در اولین فرصت یک حفاظ مناسب برای آن تدارک ببینید .

 

*‌ قبل از استفاده از ماشین آن را یک بار چک کنید. تیغه چوب بری باید سفت و محکم بسته شده و کاملاً سالم باشد. کلید روشن و خاموش کردن دستگاه باید به راحتی در دسترس باشد و همچنین باید در وضعیتی قرار داشته باشد که به طور تصادفی روشن یا خاموش نشود . برای این منظور، لازم است یک برجستگی، دور تا دور کلید روشن و خاموش کردن دستگاه وجود داشته باشد.

 

*‌ اره‌ها و تیغه‌ها را همیشه تیز نگه دارید تا به راحتی عملیات برش را انجام دهند و نیازی به وارد کردن فشار اضافی نداشته باشند.

 

* برای تعمیر، تمیز کردن یا آموزش کار با دستگاه و نشان دادن قطعات به دیگران، بهتر است دستگاه را خاموش کنید و برای کلید روشن و خاموش نیز یک قفل ایمنی بگذارید تا کسی بدون اطلاع شما آن را روشن نکند.

 

* برای بیرون کشیدن یا هدایت قطعات چوب از زیر تیغه اره از گیره‌های مخصوص استفاده کنید و دست خود را تا نزدیکی تیغه نبرید.

 

* محیط کار خود را تا حد مناسب روشن نگه دارید تا جزئیات کار را به راحتی ببینید. منابع روشنایی را طوری نصب کنید که خیرگی و چشم زدگی ایجاد نکنند.

 

* اطراف هر دستگاه فضای کافی در نظر بگیرید تا قطعات چوب، هنگام کار به افراد و تجهیزات برخورد نکند.

 

* دستگاه‌های برش چوب باید به سیستم جمع آوری گرد و غبار مجهز باشند.

 

* دستگاه‌ها را از نظر ایمنی برق بررسی کنید. وضعیت سیم‌ها و سیستم اتصال به زمین را هر چند وقت یک بار به دقت بررسی کنید.

 

* کف کارگاه را همواره تمیز نگه دارید. اشیا را در مسیر رفت و آمد نگذارید و هر وسیله را در جای مخصوص خود قرار دهید. رعایت نظم و انضباط در کارگاه، از بروز جراحات و حوادث ناشی از لیز خوردن و افتادن جلوگیری می‌کند.

 

هنگام کار با ماشین چوب بری کارهای زیر را انجام ندهید:

 

* لباس‌های آستین بلند و گشاد نپوشید. گردن بند، دستبند و انگشتر خود را هنگام کار با ماشین کنار بگذارید.

 

* تا زمانی که دستگاه به طور کامل متوقف نشده، اقدام به تمیز کردن آن نکنید.

 

*‌ وقتی دستگاه به طور کامل متوقف شد، آن را با یک برس تمیز کنید.

 

* از سیستم هوای فشرده برای تمیز کردن دستگاه یا لباس‌هایتان استفاده نکنید.

 

* دستگاه را هنگام روشن بودن جابه‌جا نکنید.

 

* هنگام کار سیگار نکشید.

 

* از ترساندن یا شوخی کردن با کسی که با دستگاه چوب بری کار می‌کند، بپرهیزید.

 

* اگر تعادل خود را از دست دادید سعی نکنید با دست جایی از دستگاه را بگیرید، چون ممکن است این کار خطر بزرگتری برایتان ایجاد کند.

 

* هنگام کار با ماشین چوب بری دستکش دست نکنید، چون ممکن است تیغه دستگاه دستکش را به خود بپیچاند و برای شما حادثه ایجاد کند.‌

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱۳٩٠/٢/۱٥ساعت ٩:۳٤ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: