سم شناسی بنزن

بنزن مایعی بی رنگ ودر دمای 1825F بصورت مایعی فرار و با اشتعل پذیری بالا است .

بنزن یکی از معمولی ترین حلالهای هیدروکربن اروماتیک می باشد که به عنوان یکی از صدها ترکیب تجاری به شمار می رود .

منبع بزرگ بنزن تصفیه نفت خام است ولیکن بنزن بوسیله فرایند های سوختن ایجاد می شود ومعمولترین الوده کننده یافت شده و از تبخیر گازولین است .بنزن از اجزا گازولین می باشد غلظتهای بنزن در گازولین عموما کمتر از 2 درصد حجمی در us می باشد اما در دیگر کشورها غلظتها ممکن است به 5 درصد هم برسد.

 


منابع تماس با بنزن

 

اصلی ترین راه تماس در صنعت تنفس است . بنزن به عنوان واسطه شیمیایی در تولید مواد شیمیایی مثل استیرن ،کومن ، سیکلو هگزان ، لاستیک مصنوعی و چسبها و روغن ها ، لاک ها ، روغن جلا ، رنگ ها ، مواد دارویی ، مواد شیمیایی کشاورزی استفاده می شود همچنین به عنوان حلال در رنگ ها ، تینر ، مرکب ها و چسب ها بکار می رود . مواجهه شغلی با بنزن در صنایع لاستیک ، تصفیه روغن ، کارخانه شیمیایی ، ساخت کفش ، تجهیزات ذخیره گازولین ، ایستگاههای ارائه گازولین رخ می دهد .

 

بنزن در همه وقت در محیط ،اب،نمونه های خون یافت می شود .دود سیگار منبع اصلی بنزن در خانه است .

 

سیگاریها 6تا10 بار بار بدنی حاوی بنزن بیشتر از غیر سیگاری ها دارند.جذب روزانه بنزن در از یک سیگار بین 5/9تا 73

 

mg تغییر می کند غیر سیگاریهایی که با افراد سیگاری کار می کنند 30تا50درصد تراز بنزن در تنفسشان بیشتر از غیر سیگاری هایی است که با افراد سگاری زندگی نمی کنند .

 

مواجهه با بنزن همچنین می تواند از طریق خوردن محصولات غذایی الوده شده رخ دهد اما جذب غذا کمتر از 1درصد متوسط بنزن روزانه جذب شده در جمعیت معمول می باشد .اعتقاد بر این است که نزدیک 85درصد انتشارات بنزن از اتومبیل ها سر چشمه می گیرد .

 

حدود قانونی بنزن

 

OSHA PEL = 1PPM 1)

 

STEL (15min ) = 5PPM

 

2) ACGIH TLV = 0.5 PPM

 

3) NIOSH = 0.1 PPM

 

STEL = 1PPM

 

4) IDLH = 500PPM

 

 

جذب ، متابولیسم ، دفع بنزن

 

بنزن از طریق تنفس و گوارش سریعا جذب می شود و از طریق تماس پوستی به اهستگی جذب می شود جذب تنفسی از 47درصد تا 80درصد تغییر می کند وجذب پوست رنج بین 2/0 تا 05/0 درصد دارد.بنزن از طریق یک سری مراحل اکسید اسیون حلقه بنزنی توسط سیستم انزیمی مونواکسیداز سیتوکروم P-450 متابولیزه می شود متابولیت اصلی ایجاد شده توسط این سیستم فنول می باشد وسپس فنول توسط این سیستم به هیدروکینون اکسید می شود هر دوی فنول و هیدروکینون در کبد می توانندبه محصولات غیر سمی کنژوگه شوند یا می توانند در مغز استخوان جذب شوند .متابولیتهای اصلی بنزن فنول ،هیدروکینون وکاتکول هستند که این متابولیتها مداخله گر هستند و می توانند بر میزان هر یک از متابولیسم های دیگر اثر بگذارند .

 

اتانول و تولوئن متابولیسم های بنزن را تغییر می دهند کارگران در معرض ترکیبی از بنزن و تولوئن به طور معنی داری دفع فنول ادرای کمتری نسبت به انهایی که در معرض بنزن و تولوئن به تنهایی هستند دارند . تولوئن سمیت بنزن را در حیوانات کاهش می دهند و در انسانها با متابولیسم های بنزن مداخله ایجاد می کند . متابولیت فنول به نظر می رسد که یک متابولیت محوری در متابولیسم بنزن است زیرا می تواند اکسیداسیون به هیدروکینون را تحمل کند و هم می تواند بوسیله گلوکورونیل تراننسفراز و سولفورترانسفراز کنژوگه شود . اگر متابولیت فنول فرصت بشتری برای کنژوگه شدن در مقایسه با اکسیداسیون داشته باشد سمیت بنزن ممکن است کاهش یابد .مغز استخوان مقدم ترین و اصلی ترین اندام هدف در مواجهه با بنزن است .

 

پایش بیولوژیکی بنزن

 

علامت بیولوژیکی معمول مواجهه با بنزن اندازه گیری فنول ادرار است ولی مطالعات نشان داده اند که در مواجهه تراز کم بنزن که کمتر از ppm 5 است ممکن است فنول ادرار علامت بیولوژیکی مطمئنی نباشد . دیگر نشانه های بیولوژیکی شامل هیدروکینون و بنزن متابولیزه نشده در ادرار و خون است . s - فنیل مرکاپتونیک اسید علامت زیستی خاص و حساس است اما GC- massاسپکتروفتومتری لازم دارد . در یکسری مطالعات ترانس ترانس موکونیک اسید به نظر می رسد که مطمئن ترین متابولیت بنزن برای پایش مواجهه بنزن با تراز کم بین ppm 25/0 تا 5/3 باشد و در مطالعات دیگری ترانس ترانس موکونیک اسید علامت بیولوژیکی مفیدی برای مواجهه بنزن بینppm 1 و 68 می باشد .

 

سمیت بنزن

 

مواجهه حاد ممکن است سبب دپرسیون CNS و اختلالات ریتمیک قلب شود و مواجهه مزمن ممکن است سبب ناتوانی مغز استخوان شود مواجهه مزمن با بنزن ممکن است در ابتدا بصورت انمی ، لوکوپنیا ، ترومبوسیتوپنیا یا ترکیبی از این شرایط باشد . در مواجهه با بنزن علائم حیاتی مثل تب و تاکی کاردی معمول است ،اسپاسم پلک چشم ، سایش قرنیه ، ورم ملتحمه ، ریزش اشک هم مشاهده می شود . درتماسهای حاد گرفتگی سینه ، سردرد ، میدریازیس ، وزوز گوش مشاهده می شود .

 

تماس پوستی طولانی مدت می تواند سبب ایجاد درماتیت ها و به ندرت سوختگی ها شود . استفراغ ، کرامپهای شکمی ، تحریک ناحیه معدی – رودی می تواند بعد از خوردن رخ دهد . علائم عصبی شامل تحریک زود گذر CNS ، سرخوشی ، عصبیت ، لرزر،بی خوابی ، نیستاگموس ، سردرد ، کاهش درک ، اختلالات حافظه ، انسفالوپاتی ، بی ثباتی عاطفی می باشد.


۱۳٩٠/٢/۱۱ساعت ٥:٢٠ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: