صوت : در اثر ارتعاش یک جسم یا مجموعه ای از اجسام کشسان تولید می شود. انتشار آن حرکت ارتعاشی منبع مولد است.

سر و صدا : صوتی است ناخواسته ، ناخوشایند و نامطلوب که در صنعت ، فراورده تبدیل انرژی است. قسمتی از انرژی تلف شده در اثر ارتعاش و اصطحکاک سطوح مختلف دستگاه و ایجاد اغتشاش در هوا ، به صدا تبدیل می گردد.

مشخصه های صوت ، طول موج ، زمان تناوب و فرکانس می باشد.

 


طول موج مسافتی است که موج در یک پریود می پیماید (λ وبرحسب متر بیان می گردد)

زمان تناوب زمان یک نوسان کامل است (T  وبر حسب ثانیه بیان می گردد )

فرکانس تعداد نوسان کامل در واحد زمان می باشد (F و برحسب هرتز بیان می گردد)

فرکانس تا 512 هرتز بم - 512  تا 2048 هرتز متوسط وبیش از 2048 را زیر می نامند.

مراکز فرکانس های هشت گانه در بهداشت حرفه ای کاربرد فراوان داشته و شامل فرکانس های  63.5- 125 – 250- 500 -1000 –  2000 – 4000 -  8000  هرتز است.

اثرات صدا شامل اثر مستقیم  (صدمه بر سیستم شنوایی) و غیر مستقیم  ( اثر بر راندمان کار ،اثر روانی ، اثر بروضع عمومی بدن  ، اثر پوششی برشنوایی ) است.

 

کاهش شنوایی بر سه نوع انتقالی ، حسی – عصبی و مختلط می باشد .

 

در کاهش انتقالی ، راه استخوانی سالم و طیبعی است وبا افزایش صدا قابل شنیدن بوده  وبا جراحی و سمعک قابل ترمیم است.از جمله علل آن به پارگی  ، کدری ، تیرگی ، دررفتن استخوانهای... می توان اشاره نمود.

در کاهش حسی – عصبی ، ضایعه ، مربوط به گوش داخلی است. در این کاهش  ضایعه در راههای هوایی و استخوانی وجود دارد.کری شغلی ، تماس با برق ، مواد سمی چون  CO- PB – HG   اوره ، وبیماریهایی نظیر تیفوس  ، زونا از انواع کری های فوق است. وقتی کاهش شنوایی در اثر انتقالی و حسی – عصبی باشد آن را مختلط گویند و در این ضایعه هر دو راه هوایی و استخوانی دچار اشکال است.

افت شنوایی شامل دو نوع  موقت (TTS  ) و دایم ( PTS  ) است:

 

در افت شنوایی موقت ، صدایی با شدت زیاد در زمان کم تماس داده می شود (انفجار ) وبا قطع تماس ، افت شنوایی ( با توجه به زمان تماس ، شدت و حساسیت فرد ) از بین می برد این افت در فرکانس 3000 تا 6000 هرتز می باشد.

افت دائم شنوایی ، در صورت تماس مداوم با صدا بوجود می آید ، از نوع حسی – عصبی و غیر قابل درمان  ( بدلیل نابودی سلولهای عصبی ) می باشد.

این افت از فرکانس 4000 هرتز شروع و به فرکانس های 6000 و 8000 هرتز گسترش می یابد.

مراحل کری شغلی شامل : شروع (اوایل اشتغال فرد خستگی شنوایی ، افت در فرکانس 4000 هرتز ، احساس ناراحتی ، گرفتگی گوش ، خستگی عمومی ).

اختفاء ( ناشنوایی در فرکانس 4000 هرتز، امکان کاهش در سایر فرکانسها وجود دارد .)

نیمه اختفاء ( گسترش در فرکانس 2000 و 1000 هرتز ، عدم شنیدن صدای آهسته )

کری واضح ( نقصان در فرکانس بم و زیر ، شنیدن دشوار صدای مکالمه ) می باشد.

کری شغلی دو طرفه و متقارن ، پرده صماخ سالم ، عدم برگشت شنوایی حسی- عصبی ،غیر قابل درمان ، شروع افت از فرکانس 4000 هرتز را دارد.

در کری شغلی عواملی چون شدت ، فرکانس ، ریتم ، زمان تماس ، محیط کار ، سن فرد ، ضایعات قبلی و حساسیت فردی مداخله می نماید.

با افزایش شدت صوت  ، زمان تماس و افزایش سن ، میزان افت شنوایی بیشتر می شود.

فرکانس های زیر مضرترند -  صدای یکنواخت و مداوم ، کم خطر تر از صدای منقطع و غیر یکنواخت است (با فرکانس برابر).  صدا در محیط باز قابل تحمل تر است. ضایعاتی چون ضربات وارده به سر ، انفجار ، صدمات شنوایی ، مننژیت ، مصرف سالیسیلات ، جنتامایسین ، تماس با  CO -   AS در افت شنوایی موثر است.

افراد نسبت به صدا حساسیت های متفاوتی دارند که قابل شناسایی است.

یک نمونه از روشهای تعیین گوش حساس ، آزمایش PEYSER    است و مراحل آن عبارتند از:

 

1- تعیین آستانه هوایی در فرکانس 1000 هرتز

2- اثر صوتی با شدت 100 دسی بل و فرکانس 1000 هرتز بمدت 3 دقیقه

3- پانزده ثانیه استراحت

4- تعیین آستانه فرکانس 1000 از راه هوایی

5- استراحت یک ساعت

6- تعیین آستانه در فرکانس 1000 هرتز از راه استخوانی

7- تماس 3 دقیقه فرد با فرکانس 1000 هرتز و شدت 100 دسی بل از راه هوا یی

8- پانزده ثانیه استراحت

9- تعیین آستانه در فرکانس 1000 هرتز از راه استخوانی

در صورتی که آستانه شنوایی تا 5 دسی بل باشد طبیعی ،  5 – 10 دسی بل مشکوک و بیش از 10 دسی بل غیر طبیعی  ( بدلیل حساسیت فرد مناسب نمی باشد ).

جهت اندازه گیری صدا ، از دستگاه  صداسنجی  (SLM  ) استفاده می شود.

 

اساس کار دستگاه  تبد یل انرژی صوتی به انرژی الکتریکی قابل قرائت بوده و شامل میکروفون ، مدارهای تطبیقی ، شبکه های باردهی ، شبکه نمونه برداری و صفحه قرائت است .

صداسنج ساده میزان تراز فشار صوت  (SPL  ) را نشان می دهد. با آنالیزور می توان تراز فشار صوت را در فرکانس های مختلف را تعیین نمود.

دوزیمتر صدا میزان انرژی صوتی دریافتی فرد را در زمان معین نشان می دهد ودر مواری که فرد در قسمتهای مختلف فعالیت می نماید که صدای محیط کار و یا دستگاهها در زمانهای مختلف متغیر است ، استفاده می شود.

اندازه گیری صدا در سه مرحله ، بررسی مقدماتی و جمع آوری اطلاعات ، اندازه گیری و تطبیق با استاندارد صورت می گیرد ودر صورت بالاتر بودن صدا از حد استاندارد نیاز به اقدامات کنترلی دارد. جمع آوری اطلاعات عمومی نظیر نام کارخانه ، تعداد کارگران ، ابعاد ، کروکی ، شرایط جوی محیط کار ، جنس سقف ، کف ، دیوار ، نوع سطوح انعکاسی ، تعداد ماشین آلات و محل استقرار آنها ، ویژگی منبع صوت ، مانند ابعاد ، سرعت ، نوع نصب ، روش کار ، روش کنترل ، اطلاعات اندازه گیری ، مانند نوع و مدل صداسنج و کالیبراتور ، شبکه و روش اندازه گیری و کالیبراسیون ، نوع میکروفون ، منابع مهم و ثانویه صدا ، و استاندارد انتخابی ، ویژگی افراد نظیر سن ، سابقه کار ، مدت کار ، جنس ،... مرحله اول اندازه گیری است.

اندازه گیری صدا  بر اساس تغییرات زمانی ، مکانی صورت می گیرد .

 

در روش زمانی ، صدا در فواصل زمانی مساوی اندازه گیری می شود و منحنی تغییرات صدا نسبت به زمان رسم می شود. در این روش حداکثر و حد اقل صدا تعیین شده ، وزمان های لازم جهت حفاظت فرد معین می شود.

اندازه گیری صدا براساس توزیع مکانی ،  شامل ایستگاه بندی ( تقسیم کارگاه به ابعاد معین  و اندازه گیری صدا  ، حداقل فاصله

 4 /λ از دیوارجهت تعیین محدوده خطرناک ) و توزیع مکانی منبع مشخص  (تعیین صدا در فواصل مختلف منبع صوتی با شعاع فرضی 45 درجه و اتصال نقاط با صدای یکسان ) وتصادفی است.

همچنین با اندازه گیری در فواصل زمانی معین می توان تراز آماری صدا را بدست آورد که بطور مثال در 80 % ، زمان صدا از 90 دسی بل بیشتر است . در این روش ، نموداری ترسیم ، در محور افقی تراز فشار صوت و در محور عمودی فراوانی تجمعی ، قید می گردد. استاندارد های مختلفی توسط سازمانهای متفاوت برای صدا تعیین شده است.

استاندارد های ACGIH و تدوین شده کمیته فنی بهداشت حرفه ای میزان تماس مجاز 8 ساعت را ، صدای 85 دسی بل اعلام نموده و با افزایش هر 3 دسی بل ، زمان تماس نصف می گردد.

سنجش شنوایی از طرق حرف زدن ، ابزارهای مولد صوت ، سنجش شنوایی از راه هوا و استخوان ، الکتریسیته ، تنفس و ادیومتری صورت می پذیرد . که در ذیل به مواردی اشاره می شود:

دیاپازن 32 ارتعاش در ثانیه را مرتعش نموده ، در فاصله 2 سانتیمتری گوش قرار می دهیم فرد می بایست صدا را بشنود در غیر این صورت گوش خارجی یا میانی مشکل دارد . در صورت عدم پاسخ فرد به دیاپازن مرتعش شده 2048 هرتز ، گوش داخلی وی مشکل دارد.با مرتعش نمودن دیاپازن 128 هرتز و قرار دادن آن بر زایده ماستویئدگوش فرد سالم تا 20 ثانیه  صدا را از راه استخوان می شنود در صورتیکه کمتر از 20 ثانیه شود ، شواباخ منفی ( صدمه گوش داخلی ) و بیش از 20 ثانیه شواباخ مثبت ( صدمه گوش میانی و خارجی )است.

فرد سالم ارتعاش  دیاپازن مرتعش شده بر استخوان کشکک را نمی شنود، در صورت شنیدن ، گوش میانی یا خارجی معیوب است (آزمایش بونیه ).

در آزمایش وبر ، دیاپازن 128 بروسط پیشانی قرار داده می شود در صورت تمرکز صدا بر گوش ، نوع کری انتقالی است و اگر صدا در گوش سالم یا کمتر صدمه دیده ، متمرکز شود گوش داخلی مشکل دارد.

در ادیومتری میدان شنوایی از راه هوا یی و استخوانی تعیین می شود و اصول آن تحریک گوش بوسیله دستگاه با ارسال علائم صوتی ، تعیین حساسیت شنوایی نسبت به فرکانسها و شدت های متفاوت و رسم منحنی مربوط می باشد .

ادیومتری شامل دو بخش AC  ( سنجش شنوایی از راه هوایی ) و BC (سنجش شنوایی از راه استخوانی ) است که در روش اول سیستم شنوایی خارجی ، میانی و داخلی  ود ر BC  گوش داخلی مورد بررسی قرار می گیرد.

 

قبل از ادیو متری فرد را باید توجیه نمود: از جمله (برداشت عینک ، قرار دادن مناسب گوشی  برروی گوش ، روش پاسخ دادن با دکمه یا تکان دادن دست ، نجویدن آدامس ) دلیل مراجعه وی ، سوابق مصرف دارو ، بررسی بیماریهای قبلی بصورت سئوال و بررسی گوش وی از نظر جرم ، همچنین از مکان مناسب ( با ضریب انعکاس کم دیوار دیوار ، امواج انعکاسی کم ، سطوح جاذب صوت مناسب ، پوشاندن کف اتاق از جنس نرم و درب پنجره جاذب صوت ) استفاده شود

روش سنجش شنوایی از راه هوا :

1- روشن کردن دستگاه

2- قرار دادن گوشی بر روی گوش فرد

3- دکمه خروجی بر وضعیتی که فرد بهتر می شنود قرار داده شود و در صورت عدم تفاوت بر روی R  (گوش راست ) باشد.

4- دکمه ورودی TONE

5- تعیین دکمه فرکانس به ترتیب  1000 – 2000 – 4000 –  8000  - 1000 – 500  و 250هرتز

و در گوش بعدی به ترتیب 250 – 500 – 1000 – 2000 – 4000 – 8000 هرتز

6- تعیین دکمه شدت ( ابتدا از فرکانس1000 هرتز وصدای 40 دسی بل )

7- ارسال صدای مربوط با زمان  1 – 2 ثانیه با فشار دکمه مربوطه

8- پاسخ فرد به روشهای ذکر شده

9- کاهش شدت صدا بصو رت 10 دسی بل تا جایی که فرد پاسخ ندهد ، در این  شدت 5 دسی بل اضافه می شود.

10- تعیین آستانه شنوایی ( حداقل صدایی که فرد به زحمت قادر است 50 % علائم ارائه شده را تشخیص دهد).

11- ثبت نتیجه ادیوگرام با علامت دایره قرمز جهت آستانه گوش راست و ضربدر آبی جهت گوش چپ .

12- اتصال آستانه ها به هم و ترسیم منحنی ادیومتری

13- انجام آزمایش برای گوش دیگر ، به روش فوق

 

افت شنوایی

وضع شنوایی فرد

10 – 15 دسی بل

طبیعی     NORMAL

15 – 26 دسی بل

افت ناچیز   SLIGHT

26 – 41 دسی بل

افت ملایم   MILD

41 – 55 دسی بل

افت متوسط    MODERATE

55 – 70 دسی بل

افت نسبتا شدید   MODERATE SEVERE

70 – 90 دسی بل

افت شدید   SEVERE

90 دسی بل و بیشتر

کر PROFOUND

OSHA   توصیه می نماید  که از افراد در معرض تماس با صدا ، گاز های بیهوشی ،تترا کلرواتیلن ، ذغال سنگ و مواد زائد مخاطره آمیز، می بایست ادیومتری سالانه انجام شود.

 

لازم به ذکر است که فاکتورهای سن ، جنس ، سابقه کار و ... در فرمول های فوق تاثیر مستقیم دارد

 

...........................................................................................................................................

 

 

مجموعه عوامل و شرایط قابل درک به وسیله حواس پنجگانه که جزئی از محیط فیزیکی کار است. به عنوان عوامل و شرایط فیزیکی محیط کار مطرح هستند که علا‌وه بر مکان، وسایل و ابزار کار، عواملی نظیر روشنایی، گرما، سرما، رطوبت، صدا، ارتعاش و غیره را شامل می‌شود. اگر این عوامل از حدود لا‌زم و قابل تحمل فراتر روند و یا از حدود توصیه شده، در استانداردها کمتر یا پایین‌تر باشند عوارض و یا مسائل خاصی را به وجود می‌آورند که لا‌زم است برای حفظ سلا‌مت نیروی انسانی در محیط‌های کاری رفع گردند. 


آثار سرو صدا
به طور کلی سرو صدا در محیط کار عوارض مختلفی را ایجاد می‌کند که عبارتند از: 
1‌- عوارض روانی و عصبی 
2‌- تداخل در ارتباطات 
3-‌ خستگی و کاهش راندمان کار 
4-‌ اثر فیزیولوژیکی 
1‌ اثر روانی سر و صدا به مشخصات فیزیکی صدا مانند فرکانس، فشار و شدت صدا بستگی دارد. به طوری که سر و صدای زیاد باعث کاهش تمرکز اعصاب و فعالیت‌های مغزی شده و بر روی سلسله اعصاب اثر می‌گذارد. سردرد، سرگیجه، ضعف عمومی، بی‌خوابی و عصبی شدن از جمله علا‌ئمی هستند که در این زمینه ظاهر می‌شوند. تداوم کار در معرض چنین سرو صدایی ممکن است باعث شود فرد به امراض روانی مبتلا‌ گردد. 
2- در محیط پر سر و صدا امکان صحبت کردن و گاهی اوقات به علت نوع کار، انجام دادن درست آن مقدور نیست. در چنین حالتی افراد مجبور می‌شوند با صدای بلند با یکدیگر صحبت کنند که ادامه این کار عوارض مختلفی را می‌تواند ایجاد کند. این موضوع تحت عنوان تداخل در ارتباطات مطرح است. 
3-خستگی و کاهش راندمان کار، از دیگر عوارض سر و صدای محیط کار است که آن را از نظر کیفی و کمی تحت تاثیر قرار می‌دهد و از بعد اقتصادی بسیار مهم است. 
4-درخصوص اثر فیزیولوژیکی هم گفتنی است سر و صدای شدید بر روی دستگاه‌های مختلف بدن عوارض گوناگونی به جای می‌گذارد. از جمله کاهش میزان شنوایی که ممکن است به کری موقت یا دائمی بینجامد. درد گوش، حال بهم خوردگی، بالا‌ رفتن فشار خون، زخم معده و ... از دیگر بیماری‌هایی هستند که در این زمینه بروز پیدا می‌کنند. 
جدول زیر قدرت شنوایی بر حسب شدت صورت را نشان می‌دهد: 
شدت صدا 
درجه شنوایی 
نشنیدن صدایی با شدت 20 دسی بل
نشنیدن صدایی با شدت 30 دسی بل 
نشنیدن صدایی با شدت 45 دسی بل
نشنیدن صدایی با شدت 85 دسی بل 
نقص مهمی به شمار نمی‌رود
نقص در مکالمه ظاهر خواهد شد 
سنگینی گوش 
کری
کاهش و کنترل سر و صدا
در کارگاه‌های صنعتی، تمهیدات و شیوه‌های مختلفی از قدیم به کار می‌رفته است از جمله: تعویض ادوات و وسایل کار، استفاده از ماشین‌های بدون سرو صدا، استفاده از روش‌های سنتی از قبیل روغنکاری ماشین‌ها و تعویض قطعات کهنه و فرسوده آن، استفاده از قطعات لا‌ستیکی و پلا‌ستیکی و غیره. اگر روش‌های مذکور موثرنباشد استفاده از گوشی‌ها و کالا‌ ‌های مخصوص جهت حفاظت کارگران مفید است. همچنین لا‌زم است قبل از شروع کار از کارگران، آزمایش‌های قدرت شنوایی به عمل آید و هر چند مدت یک بار تکرار شود.
طرح‌ریزی صحیح ماشین‌ها، لوازم جذب‌کننده سر و صدا، کنترل ارتعاشات، خاموشی ماشین‌ها برای مدت زمان معین و غیره نیز از روش‌هایی هستند که می‌توان برای کاهش و کنترل سر و صدا در نظر قرار گیرند. 
در ادامه به دو روش کلی که برای کنترل سر و صداهای مزاحم وجود دارد اشاره می‌کنیم: 
الف‌ -جذب صدا: در این روش شدت سرو صدا در محیط کار با تقلیل میزان انعکاس امواج صوتی به وسیله نصب وسایلی برای گرفتن و تخفیف ارتعاشات صوتی تقلیل داده می‌شود به این معنی که با استقرار وسایل جذب صدا در سقف‌ها و دیوارها، به جای اینکه امواج صوتی تولید شده منعکس شود، جذب دیوارها و سقف‌ها شده، بدین صورت مقدار زیادی از شدت صدای تولید شده کاسته می‌شود.
ب-‌ عایق کردن صدا: در این روش کانون‌ها و عملیات مولد صدا، نظیر محل کار ماشین‌ها، از سایر قسمت‌های محیط کار مجزا (توسط کشیدن دیوار یا نصب آنها در محل‌های جداگانه) و از انتقال صدا به جاهای دیگر جلوگیری می‌شود. 
ضمنا علا‌وه بر عایق کردن سقف‌ها و دیوارها، به منظور جلوگیری از ورود صدا از خارج و کاهش ارتعاشات صورتی تولید شده در داخل می‌توان سر و صدا را درهمان منبع تولید صدا (کانون‌های صدازا) از بین برد. به طور مثال: 
1-‌ نصب وسایلی در ماشین‌آلا‌ت برای کاهش سرو صدا و ارتعاشات. 
2‌- استفاده از وسایل اتوماتیک برای بستن درهای بزرگ و سنگین، برای جلوگیری از سر و صدای ناراحت‌کننده ناشی از بستن درها و روغنکاری به موقع قفل‌ها، لوله‌ها، دستگیره درها و همچنین قسمت‌های گردان ماشین‌ها تا راحت و روان کار کنند و سر و صدا تولید نکنند. 
3‌- صدای زنگ تلفن‌ها را با استفاده از وسایلی که در آنها نصب می‌شود، می‌توان کاهش داد.
4-‌ کارکنان را می‌توان آموزش داد که آرام صحبت کنند و از ایجاد سرو صدا و همهمه، به خصوص وقتی دور هم جمع می‌شوند یا از راهروها می‌گذرند جدا خودداری کنند. 
5-‌ استفاده از کفپوش در اتاق‌های چوبی، سیمانی یا آجری که باعث جذب امواج صوتی و کاهش سرو صدا می‌شود. 
6- استفاده از ارابه‌های دستی کوچک با چرخ‌های لا‌ستیکی برای حمل و نقل بار در راهروها و اتاق‌ها. 
7-‌ تنظیم صحیح روش کار، باعث تقلیل مقدار زیادی از آمد و شدهای غیرضروری و در نتیجه، در عین افزایش کارآیی، موجب کاهش میزان سرو صدا می‌شود
 

سر وصدا

با صنعتی شدن کشورها آلودگی صوتی به صورت یک مسئله در محیط کار وبه خصوص کارخانه ها بروز کرده است

 

صوت برای انتشار نیاز به محیط مادی دارد

 

فرکانس یاتواتر، فشار صدا یا بلندی، از خواص فیزیکی صوت است

 

گوش عادی دارای حداقل و حداکثر آستانه شنوایی است

 

در یک محیط کاری با توجه به اینکه کارگران چه مقدار در محیط کار وباچه وسایلی سروکار دارند میتوان گفت:صداهای بیش از صدوبیست دسی بل ناراحت کننده، دردآور  و زیان آور هستند

 

اثرات و بیماریهای ناشی از سروصدا

 

موجب سلب آسایش و خواب انسان است

کاهش میزان شنوائی وهچنین ناشنوایی ناشی از صدا مانند: کاهش شنوایی _وز  وز  گوش

کاهش بازده کار انسان و زیانهای اقتصادی

اثرات فیزیولوژیکی از قبیل :افزایش فشار خون جریانی_افزایش ضربان قلب و بالارفتن مصرف اکسیژن_اثرات روانی_ایجاد زخمهای دستگاه معدی رودی

ناراحتیهای عمومی از قبیل : خستگی، عصبانیت،پیری زودرس ،  ناامیدی،سردرد ،سرگیجه،ضعف عمومی وهمچنین کرشدن فرد که بر دو دسته است: موقت و دائم

 

کری موقت : درجه ابتلای افراد به این بیماری بستگی به زمانی دارد که در معرض صدا قرار میگیرند و اگر برای مدت طولانی این وضع ادامه پیدا کند احتمال دارد که حتی با فواصل استراحت چند ماهه یا چند ساله هم شنوایی به حالت اولیه برنگردد.

 

کری دایم

 این حالت در مورد افرادی رخ میدهد که مدتها در معرض صداهای بیش از یکصد دسی بل قرار گرفته و برنامه محافظت از شنوائی درباره آنها اجرا نشده است.در این حالت از بیماری اودیو گرام شدت شنوایی سقوط میکند.جالب اینجاست که وضع این بیماران در معاینات کلینیکی مگر در موارد پیشرفته تشخیص داده نمیشود و در اینجاست که ضرورت اودیومتری بصورت دوره ای مشخص می شود.

((شنوایی گوش را بوسیله دستگاه مخصوصی به نام اودیو متر اندازه گیری میکنند که به این عمل اودیومتری گویند و منحنی های حاصل از آزمایش های آن را اودیو گرام گویند))

 

 

 

کنترل سروصدا

 

صدا از یک منبع تولید میشود و بعد طی یک مسیر به گوش شنونده میرسد،بنابراین با کنترل یک یا چند منبع تولید، مسیر انتشارسروصداوگوش شنونده میتوان از اثرات زیان آور آن جلوگیری کرد.

 

راهکارها

 

کاهش صدا از منبع تولید

 

روشی مهندسی و مکانیکی،پر هزینه،وقت گیر وموثرترین روش کاهش سر و صداست

 

مثالها:

 

نصب دستگاههای خفه کننده صدای خروج هوا

تغییرات در ماشینها(مکانیکی و...)

پوشش ماشین با صفحات آکوستیک

تعمیر ونگهداری وروغن کاری ماشینها

عایق کاری سطوح دیوار و سقف با مصالح جذب کننده برای کاهش مقدار سر وصدائی که از طریق ساختمان و هوا انتقال می یابد

 

تغییر مسیر انتشار

 

مثالها:

حصار کشی در اطراف ماشین

ساختن موانعی میان منبع تولید و محیط کار

افزایش فاصله منبع تولید و شنونده

عایق کاری سقف ،دیوار و کف ساختمان

استفاده از فنرهای فلزی ،لاستیک،چوب پنبه و لایه های پشم شیشه

 

 

روشهای کاهش سروصدائی که به شنونده میرسد

تغییر محل کارگر

تغییر برنامه کار

استفاده از اتاقکهای ضد صدا و آکوستیک برای کارگر

راهکارهای دیگر

استفاده کارگران از محافظ های گوش

اجرای برنامه های آموزشی در جهت کاهش صدا

جداکردن مناطق مسکونی از تجاری وصنعتی

ادیومتری نمودن مرتب کارگران در فواصل زمانی لازم

بازدید مرتب محل کار کارگران

 :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

صوت : در اثر ارتعاش یک جسم یا مجموعه ای از اجسام کشسان تولید می شود. انتشار آن حرکت ارتعاشی منبع مولد است.

 

سر و صدا : صوتی است ناخواسته ، ناخوشایند و نامطلوب که در صنعت ، فراورده تبدیل انرژی است. قسمتی از انرژی تلف شده در اثر ارتعاش و اصطحکاک سطوح مختلف دستگاه و ایجاد اغتشاش در هوا ، به صدا تبدیل می گردد.

مشخصه های صوت ، طول موج ، زمان تناوب و فرکانس می باشد.

 

طول موج مسافتی است که موج در یک پریود می پیماید (λ وبرحسب متر بیان می گردد)

زمان تناوب زمان یک نوسان کامل است (T  وبر حسب ثانیه بیان می گردد )

فرکانس تعداد نوسان کامل در واحد زمان می باشد (F و برحسب هرتز بیان می گردد)

فرکانس تا 512 هرتز بم - 512  تا 2048 هرتز متوسط وبیش از 2048 را زیر می نامند.

مراکز فرکانس های هشت گانه در بهداشت حرفه ای کاربرد فراوان داشته و شامل فرکانس های  63.5- 125 – 250- 500 -1000 –  2000 – 4000 -  8000  هرتز است.

اثرات صدا شامل اثر مستقیم  (صدمه بر سیستم شنوایی) و غیر مستقیم  ( اثر بر راندمان کار ،اثر روانی ، اثر بروضع عمومی بدن  ، اثر پوششی برشنوایی ) است.

 

کاهش شنوایی بر سه نوع انتقالی ، حسی – عصبی و مختلط می باشد .

 

در کاهش انتقالی ، راه استخوانی سالم و طیبعی است وبا افزایش صدا قابل شنیدن بوده  وبا جراحی و سمعک قابل ترمیم است.از جمله علل آن به پارگی  ، کدری ، تیرگی ، دررفتن استخوانهای... می توان اشاره نمود.

در کاهش حسی – عصبی ، ضایعه ، مربوط به گوش داخلی است. در این کاهش  ضایعه در راههای هوایی و استخوانی وجود دارد.کری شغلی ، تماس با برق ، مواد سمی چون  CO- PB – HG   اوره ، وبیماریهایی نظیر تیفوس  ، زونا از انواع کری های فوق است. وقتی کاهش شنوایی در اثر انتقالی و حسی – عصبی باشد آن را مختلط گویند و در این ضایعه هر دو راه هوایی و استخوانی دچار اشکال است.

افت شنوایی شامل دو نوع  موقت (TTS  ) و دایم ( PTS  ) است:

 

در افت شنوایی موقت ، صدایی با شدت زیاد در زمان کم تماس داده می شود (انفجار ) وبا قطع تماس ، افت شنوایی ( با توجه به زمان تماس ، شدت و حساسیت فرد ) از بین می برد این افت در فرکانس 3000 تا 6000 هرتز می باشد.

افت دائم شنوایی ، در صورت تماس مداوم با صدا بوجود می آید ، از نوع حسی – عصبی و غیر قابل درمان  ( بدلیل نابودی سلولهای عصبی ) می باشد.

این افت از فرکانس 4000 هرتز شروع و به فرکانس های 6000 و 8000 هرتز گسترش می یابد.

مراحل کری شغلی شامل : شروع (اوایل اشتغال فرد خستگی شنوایی ، افت در فرکانس 4000 هرتز ، احساس ناراحتی ، گرفتگی گوش ، خستگی عمومی ).

اختفاء ( ناشنوایی در فرکانس 4000 هرتز، امکان کاهش در سایر فرکانسها وجود دارد .)

نیمه اختفاء ( گسترش در فرکانس 2000 و 1000 هرتز ، عدم شنیدن صدای آهسته )

کری واضح ( نقصان در فرکانس بم و زیر ، شنیدن دشوار صدای مکالمه ) می باشد.

کری شغلی دو طرفه و متقارن ، پرده صماخ سالم ، عدم برگشت شنوایی حسی- عصبی ،غیر قابل درمان ، شروع افت از فرکانس 4000 هرتز را دارد.

در کری شغلی عواملی چون شدت ، فرکانس ، ریتم ، زمان تماس ، محیط کار ، سن فرد ، ضایعات قبلی و حساسیت فردی مداخله می نماید.

با افزایش شدت صوت  ، زمان تماس و افزایش سن ، میزان افت شنوایی بیشتر می شود.

فرکانس های زیر مضرترند -  صدای یکنواخت و مداوم ، کم خطر تر از صدای منقطع و غیر یکنواخت است (با فرکانس برابر).  صدا در محیط باز قابل تحمل تر است. ضایعاتی چون ضربات وارده به سر ، انفجار ، صدمات شنوایی ، مننژیت ، مصرف سالیسیلات ، جنتامایسین ، تماس با  CO -   AS در افت شنوایی موثر است.

افراد نسبت به صدا حساسیت های متفاوتی دارند که قابل شناسایی است.

یک نمونه از روشهای تعیین گوش حساس ، آزمایش PEYSER    است و مراحل آن عبارتند از:

 

1- تعیین آستانه هوایی در فرکانس 1000 هرتز

2- اثر صوتی با شدت 100 دسی بل و فرکانس 1000 هرتز بمدت 3 دقیقه

3- پانزده ثانیه استراحت

4- تعیین آستانه فرکانس 1000 از راه هوایی

5- استراحت یک ساعت

6- تعیین آستانه در فرکانس 1000 هرتز از راه استخوانی

7- تماس 3 دقیقه فرد با فرکانس 1000 هرتز و شدت 100 دسی بل از راه هوا یی

8- پانزده ثانیه استراحت

9- تعیین آستانه در فرکانس 1000 هرتز از راه استخوانی

در صورتی که آستانه شنوایی تا 5 دسی بل باشد طبیعی ،  5 – 10 دسی بل مشکوک و بیش از 10 دسی بل غیر طبیعی  ( بدلیل حساسیت فرد مناسب نمی باشد ).

جهت اندازه گیری صدا ، از دستگاه  صداسنجی  (SLM  ) استفاده می شود.

 

اساس کار دستگاه  تبد یل انرژی صوتی به انرژی الکتریکی قابل قرائت بوده و شامل میکروفون ، مدارهای تطبیقی ، شبکه های باردهی ، شبکه نمونه برداری و صفحه قرائت است .

صداسنج ساده میزان تراز فشار صوت  (SPL  ) را نشان می دهد. با آنالیزور می توان تراز فشار صوت را در فرکانس های مختلف را تعیین نمود.

دوزیمتر صدا میزان انرژی صوتی دریافتی فرد را در زمان معین نشان می دهد ودر مواری که فرد در قسمتهای مختلف فعالیت می نماید که صدای محیط کار و یا دستگاهها در زمانهای مختلف متغیر است ، استفاده می شود.

اندازه گیری صدا در سه مرحله ، بررسی مقدماتی و جمع آوری اطلاعات ، اندازه گیری و تطبیق با استاندارد صورت می گیرد ودر صورت بالاتر بودن صدا از حد استاندارد نیاز به اقدامات کنترلی دارد. جمع آوری اطلاعات عمومی نظیر نام کارخانه ، تعداد کارگران ، ابعاد ، کروکی ، شرایط جوی محیط کار ، جنس سقف ، کف ، دیوار ، نوع سطوح انعکاسی ، تعداد ماشین آلات و محل استقرار آنها ، ویژگی منبع صوت ، مانند ابعاد ، سرعت ، نوع نصب ، روش کار ، روش کنترل ، اطلاعات اندازه گیری ، مانند نوع و مدل صداسنج و کالیبراتور ، شبکه و روش اندازه گیری و کالیبراسیون ، نوع میکروفون ، منابع مهم و ثانویه صدا ، و استاندارد انتخابی ، ویژگی افراد نظیر سن ، سابقه کار ، مدت کار ، جنس ،... مرحله اول اندازه گیری است.

اندازه گیری صدا  بر اساس تغییرات زمانی ، مکانی صورت می گیرد .

 

در روش زمانی ، صدا در فواصل زمانی مساوی اندازه گیری می شود و منحنی تغییرات صدا نسبت به زمان رسم می شود. در این روش حداکثر و حد اقل صدا تعیین شده ، وزمان های لازم جهت حفاظت فرد معین می شود.

اندازه گیری صدا براساس توزیع مکانی ،  شامل ایستگاه بندی ( تقسیم کارگاه به ابعاد معین  و اندازه گیری صدا  ، حداقل فاصله

 4 /λ از دیوارجهت تعیین محدوده خطرناک ) و توزیع مکانی منبع مشخص  (تعیین صدا در فواصل مختلف منبع صوتی با شعاع فرضی 45 درجه و اتصال نقاط با صدای یکسان ) وتصادفی است.

همچنین با اندازه گیری در فواصل زمانی معین می توان تراز آماری صدا را بدست آورد که بطور مثال در 80 % ، زمان صدا از 90 دسی بل بیشتر است . در این روش ، نموداری ترسیم ، در محور افقی تراز فشار صوت و در محور عمودی فراوانی تجمعی ، قید می گردد. استاندارد های مختلفی توسط سازمانهای متفاوت برای صدا تعیین شده است.

استاندارد های ACGIH و تدوین شده کمیته فنی بهداشت حرفه ای میزان تماس مجاز 8 ساعت را ، صدای 85 دسی بل اعلام نموده و با افزایش هر 3 دسی بل ، زمان تماس نصف می گردد.

سنجش شنوایی از طرق حرف زدن ، ابزارهای مولد صوت ، سنجش شنوایی از راه هوا و استخوان ، الکتریسیته ، تنفس و ادیومتری صورت می پذیرد . که در ذیل به مواردی اشاره می شود:

دیاپازن 32 ارتعاش در ثانیه را مرتعش نموده ، در فاصله 2 سانتیمتری گوش قرار می دهیم فرد می بایست صدا را بشنود در غیر این صورت گوش خارجی یا میانی مشکل دارد . در صورت عدم پاسخ فرد به دیاپازن مرتعش شده 2048 هرتز ، گوش داخلی وی مشکل دارد.با مرتعش نمودن دیاپازن 128 هرتز و قرار دادن آن بر زایده ماستویئدگوش فرد سالم تا 20 ثانیه  صدا را از راه استخوان می شنود در صورتیکه کمتر از 20 ثانیه شود ، شواباخ منفی ( صدمه گوش داخلی ) و بیش از 20 ثانیه شواباخ مثبت ( صدمه گوش میانی و خارجی )است.

فرد سالم ارتعاش  دیاپازن مرتعش شده بر استخوان کشکک را نمی شنود، در صورت شنیدن ، گوش میانی یا خارجی معیوب است (آزمایش بونیه ).

در آزمایش وبر ، دیاپازن 128 بروسط پیشانی قرار داده می شود در صورت تمرکز صدا بر گوش ، نوع کری انتقالی است و اگر صدا در گوش سالم یا کمتر صدمه دیده ، متمرکز شود گوش داخلی مشکل دارد.

در ادیومتری میدان شنوایی از راه هوا یی و استخوانی تعیین می شود و اصول آن تحریک گوش بوسیله دستگاه با ارسال علائم صوتی ، تعیین حساسیت شنوایی نسبت به فرکانسها و شدت های متفاوت و رسم منحنی مربوط می باشد .

ادیومتری شامل دو بخش AC  ( سنجش شنوایی از راه هوایی ) و BC (سنجش شنوایی از راه استخوانی ) است که در روش اول سیستم شنوایی خارجی ، میانی و داخلی  ود ر BC  گوش داخلی مورد بررسی قرار می گیرد.

 

قبل از ادیو متری فرد را باید توجیه نمود: از جمله (برداشت عینک ، قرار دادن مناسب گوشی  برروی گوش ، روش پاسخ دادن با دکمه یا تکان دادن دست ، نجویدن آدامس ) دلیل مراجعه وی ، سوابق مصرف دارو ، بررسی بیماریهای قبلی بصورت سئوال و بررسی گوش وی از نظر جرم ، همچنین از مکان مناسب ( با ضریب انعکاس کم دیوار دیوار ، امواج انعکاسی کم ، سطوح جاذب صوت مناسب ، پوشاندن کف اتاق از جنس نرم و درب پنجره جاذب صوت ) استفاده شود

روش سنجش شنوایی از راه هوا :

1- روشن کردن دستگاه

2- قرار دادن گوشی بر روی گوش فرد

3- دکمه خروجی بر وضعیتی که فرد بهتر می شنود قرار داده شود و در صورت عدم تفاوت بر روی R  (گوش راست ) باشد.

4- دکمه ورودی TONE

5- تعیین دکمه فرکانس به ترتیب  1000 – 2000 – 4000 –  8000  - 1000 – 500  و 250هرتز

و در گوش بعدی به ترتیب 250 – 500 – 1000 – 2000 – 4000 – 8000 هرتز

6- تعیین دکمه شدت ( ابتدا از فرکانس1000 هرتز وصدای 40 دسی بل )

7- ارسال صدای مربوط با زمان  1 – 2 ثانیه با فشار دکمه مربوطه

8- پاسخ فرد به روشهای ذکر شده

9- کاهش شدت صدا بصو رت 10 دسی بل تا جایی که فرد پاسخ ندهد ، در این  شدت 5 دسی بل اضافه می شود.

10- تعیین آستانه شنوایی ( حداقل صدایی که فرد به زحمت قادر است 50 % علائم ارائه شده را تشخیص دهد).

11- ثبت نتیجه ادیوگرام با علامت دایره قرمز جهت آستانه گوش راست و ضربدر آبی جهت گوش چپ .

12- اتصال آستانه ها به هم و ترسیم منحنی ادیومتری

13- انجام آزمایش برای گوش دیگر ، به روش فوق

 

افت شنوایی

وضع شنوایی فرد

10 – 15 دسی بل

طبیعی     NORMAL

15 – 26 دسی بل

افت ناچیز   SLIGHT

26 – 41 دسی بل

افت ملایم   MILD

41 – 55 دسی بل

افت متوسط    MODERATE

55 – 70 دسی بل

افت نسبتا شدید   MODERATE SEVERE

70 – 90 دسی بل

افت شدید   SEVERE

90 دسی بل و بیشتر

کر PROFOUND

OSHA   توصیه می نماید  که از افراد در معرض تماس با صدا ، گاز های بیهوشی ،تترا کلرواتیلن ، ذغال سنگ و مواد زائد مخاطره آمیز، می بایست ادیومتری سالانه انجام شود.

 

لازم به ذکر است که فاکتورهای سن ، جنس ، سابقه کار و ... در فرمول های فوق تاثیر مستقیم دارد

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

KIA
صوت با متراکم شدن و از تراکم خارج شدن متناوب ذرات هوا تولید میگردد، که سبب افزایش و کاهش فشار هوا به فرم موج می شود. بسامد (frequency) و یا زیر و بمی(pitch)، و شدت(intensity) و یا بلندی(loudness) دو مشخصه صوت میباشند. بلندی صوت به دامنه صوت(amplitude) بستگی دارد، هر قدر دامنه صوت بیشتر باشد، بلندی صدا نیز بیشترخواهد بود. زیر و یا بم بودن صوت نیز به فرکانس (تواتر) صوت بستگی دارد، هر قدر فرکانس صوت بیشتر باشد، صدا زیر تر و هر قدر فرکانس پایین تر باشد، صدا بم ترخواهد بود. به تعداد امواج صوتی در واحد زمان (ثانیه) فرکانس میگویند که واحد آن نیزهرتز(hertz) است. اصوات بم با عث تحریک سلولهای مویی راس حلزون شنوایی و اصوات زیر باعث تحریک سلولهای مویی قاعده حلزون گوش میگردند. اصوات با فرکانس بالا (زیر) طول موج کوتاهی دارند. اما اصوات با فرکانس پایین (بم) طول موج بلندی دارند. فرکانسهای پایین در تمام جهات منتشر گردیده اما فرکانسهای بالا بیشتر جهت دار میباشند. فرکانسهای پایین از میان مواد مختلف (دیوار و پنجره ها) راحت تر از فرکانسهای بالا عبور میکنند، از این رو صدای ساب ووفر براحتی از پس دیوار قابل شنیدن میباشد. صوت در خلاء منتشر نمی شود و برای انتشار احتیاج به محیط مادی دارد.

محدوده فرکانس قابل شنیدن برای انسان 20 تا 20000 هرتز میباشد. محدوده فرکانس گفتاری نیز مابین 300 تا 4000 هرتز است. اما گوش انسان نسبت به اصوات با فرکانسهای 1000 تا 4000 هرتز حساسیت بیشتری دارد. به فرکانس صوتی پایین تر از 20 هرتز فروصوت و به فرکانس های صوتی بالاتر از 20 هزارهرتز فراصوت اطلاق میگردد. با اینکه فراصوت و فروصوت توسط انسان قابل شنیدن نمیباشند، اما فردی که در معرض آنها قرار میگیرد دچار احساس سرگیجه، تهوع و سردرد میگردد. اصوات به انواع دایمی و پیوسته (بلندی ثابت است مثل صدای سیستم تهویه هوا)، نوسانی (بلندی و یا فرکانس متغییراست مثل آژیر)، منقطع (مثل زنگ تلفن) و انفجاری (مثل شلیک گلوله) تقسیم بندی میگردند. سرعت صوت در هوا 345 متر در ثانیه، در آب 1500 متر در ثانیه و در فلزات 5000 متر در ثانیه میباشد. سرعت صوت در هوای خشک از طریق فرمول V=331+0.6T محاسبه میگردد، که در آن T حرارت به سانتی گراد میباشد. هر قدر رطوبت هوا بیشتر باشد سرعت صوت نیز بیشتر است. کاهش قدرت شنوایی با عدم توانایی در تشخیص فرکانسهای بالا(صدای زنان و کودکان) آغاز میشود. همچنین این عارضه باعث نامفهوم گشتن اصوات نیز میگردد. به همین خاطر چنانچه فرکانسهای بالا شنیده هم گردند، باز فرد ممکن است قادر به درک صحیح آنها نباشد. 

شدت و بلندی صدا با مقیاس دسی بل(DECIBEL) اندازه گیری میشود. شدت صوت به بزرگی نوسانات در فشارهوا که توسط امواج صوتی ایجاد میگردند، اطلاق میگردد. پایین ترین حد آن 0 دسی بل است که آستانه شنوایی نامیده میگردد. مقیاس دسی بل لگاریتمی میباشد. بطوری که با افزایش هر 10 دسی بل، شدت سر و صدا 10 برابر میگردد. ادراک بلندی صدا نیز در انسان لگاریتمی است بطوری که به ازای هر 10 دسی بل افزایش شدت، ادراک بلندی صدا نیز دو برابر میگردد. بنابراین شدت 80 دسی بل یک میلیون بار شدید تر از 20 دسی بل بوده و 64 بار بلندتر میباشد. درغیاب هرگونه شی بازتابنده، سطح موثر دسی بل به میزان 6 دسی بل به ازای 2 برابر شدن فاصله، کاهش می یابد. برای مثال شدت صدای 100 دسی بل در فاصله 10 متری، در فاصله 20 متری به 94 دسی بل و در فاصله 40 متری به 88 دسی بل کاهش می یابد. به ازای هر 3 دسی بل افزایش شدت صوت، میزان فشاری که به پرده صماخ گوش وارد میشود، 2 برابر میگردد. دو فاکتور شدت صوت و طول مدت قرارگیری در معرض منبع صدا در آسیب به شنوایی انسان موثر میباشند. شدت صوت به ازای دو برابر شدن فاصله از منبع صوت به میزان 6 دسی بل کاهش می یاید.

KIA
1st July 2006, 10:35 AM
شدت(دسی بل) منابع 
------------------- -----------

0 آستانه شنوایی 

10 صدای تنفس عادی 

20 نجوا-خانه ساکت 

40 گفتگوی عادی 

60 زنگ تلفن-ماشین ظرفشویی 

70 ترافیک سنگین 

75 سیستم تهویه هوا 

80 جاروبرقی-سشوار-ساعت زنگ دار-خیابان شلوغ 

90 چمن زن-تردد کامیون-مترو 

98 ارکستر بزرگ 

100 بوق خودرو-فریاد کشیدن-دریل بادی-اره برقی-واکمن با حداکثر بلندی صدا-صدای برخاستن هواپیمای جت از فاصله 300 متری. 

120 استریوی خودرو-موسیقی راک از فاصله 2 متری 

130 آستانه دردناکی-برخاستن هواپیمای جت از فاصله 100 متری-مته حفاری 

140 شلیک گلوله-آژیر خطر 

150 برخاستن هواپیمای جت از فاصله 25 متری-اوج موسیقی راک 

160-180 پاره شدن پرده گوش-محل پرتاب راکت فضایی 

نکته:آستانه درد گوش در 120-130 دسی بل میباشد، اما آسیب به اعصاب شنوایی از 85 دسی بل آغاز میگردد. 

نکته: سر و صداهای فراتر از 80 دسی بل بطور بالقوه خطرناک میباشند. بنابراین چمن زنها، کنسرت های راک، شلیک گلوله، ترقه ها، هد ست ها و هد فن ها، موتور سیکلت ها، تراکتور، همزن ها و مخلوط کن ها، غذا سازها واسباب بازیهای پر سر و صدا همگی بیش از 90 دسی بل سر و صدا تولید میکنند و برای سلامت شنوایی مضر میباشند.

KIA
1st July 2006, 10:36 AM
محدودیت های مجاز شدت سروصدا: 

1-برای خواب راحت حداکثر سروصدا 30-35 دسی بل باشد. 

2-حداکثر سروصدای خارج محل مسکونی 60-65 دسی بل باشد. 

3-حداکثر مجازقرارگیری در معرض سروصدا، 85 دسی بل و 8 ساعت در روز میباشد. 

4-برای گوش حفاظت نشده زمان درمعرض قرار گیری مجاز، با هر 5 دسی بل افزایش سطح سر و صدای متوسط (85 دسی بل)، به نصف کاهش می یابد. یعنی حداکثر 8 ساعت برای 90 دسی بل، حداکثر 4 ساعت برای 95 دسی بل، حداکثر 2 ساعت برای 100 دسی بل و حداکثر 15 دقیقه برای 115 دسی بل در 24 ساعت. 

5-هرگونه سروصدای بالای 140 دسی بل غیر مجاز است. 

6-برای حفاظت ازگوش مقابل سر وصداهای بالای 105 دسی بل بایستی هم ازپلاک گوش و هم از گوشی (همراه با هم) استفاده کرد. 

حفاظ های گوش: 

1- پلاک گوش(earplug):داخل کانال گوش قرار میگیرند. 

2-گوشی(earmuff):گوش خارجی را کاملا میپوشانند. 

نکته: پلاک گوش و گوشی به میزان 15-30 دسی بل از شدت سروصدا می کاهند. 

نکته:قراردادن پنبه در گوش تنها 5-7 دسی بل از شدت سر و صدا میکاهد. 

تعاریف سر و صدا(noise): 

1-هرگونه صدای ناخواسته و آزار دهنده سر و صدا نامیده میگردد. 

2-امواج صوتی با ارتعاشات نامنظم و فاقد زیر و بم مشخص. 

3-سیگنالهایی که در ردیابی و یا کیفیت سیگنال دیگر تداخل ایجاد میکنند. 

4-سیگنالهای صوتی که بروی سلامت روان و جسم فرد تاثیر منفی بجای میگذارند. 

5-سروصدا یک مسئله ذهنی است. افراد تعاریف متفاوتی از سروصدا دارند. گوش کردن به موسیقی راک برای برخی مفرح و برای برخی افراد آزاردهنده است. هر فرد نیز سطح تحمل متفاوتی نسبت به سروصدا دارد. 

منابع تولید سروصدا: 

1-حمل و نقل: هواپیما (فرودگاه)، خودروها، موتورسیکلت ها،راه آهن،مترو. 

2-ماشین آلات:ماشین آلات راه سازی، ساختمان سازی و صنعتی. 

3-سرگرمی: دستگاه های پخش قابل حمل،ا ستریوهای پخش، رادیو، تلویزیون، ادوات موسیقی، کنسرت ها، ورزشگاه ها. 

4-لوازم خانگی و اداری: سیستم تهویه مطبوع، کولر، جاروبرقی، سشوار، پنکه، دستگاه تایپ، چاپگرها. 

5-حیوانات خانگی: سگ و گربه. 

6-ابزارهای برقی: اره برقی، دریل، فرز.

KIA
1st July 2006, 10:37 AM
اثرات سوء سر و صدا بروی سلامتی: 

1-شنوایی: درمعرض مداوم سر و صدا قرار گرفتن باعث از دست رفتن قدرت شنوایی میگردد. از دست رفتن قدرت شنوایی به تدریج صورت گرفته و فاقد درد میباشد، اما متاسفانه اثرات آن دائمی و غیر قابل برگشت است، چراکه سلولهای مویی حلزون گوش قابلیت بازسازی مجدد ندارند. کری و کاهش قدرت شنوایی برخلاف تصور عموم به علت افزایش سن و پیری نبوده، بلکه قرارگیری در معرض سر و صداهای ناهنجار علت اصلی آن میباشد. کاهش قدرت شنوایی، کری، زنگ و وزوز گوش از عوارض سروصدای بلند است. 

2-قلب و عروق:چنانچه فردی بطور مداوم طی 8 ساعت در معرض سر و صدای بالای 70 دسی بل قرار گیرد، فشار خون وی تا 5-10 میل مترجیوه افزایش می یابد.افزایش فشار خون، انقباض عروق (به علت استرس و افزایش سطح آدرنالین خون)، افزایش خطر ابتلا به امراض قلبی-عروقی ازعوارض سر و صدا میباشند. 

3- استرس، اضطراب، سردرد، خستگی، زخم معده، سرگیجه، اختلال نعوذ در مردان (به علت انقباض عروق)، انقباضات عضلانی، اختلال در سیستم گوارش، افزایش کلسترول و تعداد گلبولهای سفید خون، افزایش سرعت تنفس، دل درد، تغییر در عملکرد طبیعی غدد درونریز، سوزش سردل (ترش کردن) از دیگر عوارض سروصدا میباشند. 

4- تحریک رفتارهای ضد اجتماعی، خشونت طلبی، افزایش نرخ حوادث کار، مختل شدن رشد شناختی در کودکان، کاهش فراخنای حافظه، اختلالات روانی، تحریک پذیری، پرخاشگری، کاهش تمرکز، کاهش بازده کاری از دیگرعوارض سر و صدا میباشند. 

5-بارداری و سلامت جنین:سر و صدا باعث تولد نوزادان زودرس،کم وزن و دارای نقص عضو میگردد.جنین قادر به شنیدن صداها وهمچنین پاسخ به آنها میباشد. زنان باردار نبایستی 15-60 روز پس از لقاح و بارداری در معرض سروصدا قرار گیرند. چراکه در این بازه زمانی ارگانهای اصلی داخلی و سیستم اعصاب مرکزی جنین در حال شکل گیری میباشند. با انقباض عروق مادر، اکسیژن و مواد غذایی کمتری به جنین میرسد. همچنین سر و صدای زیاد باعث کاهش برخی هورمونهای مادر، که بر رشد جنین تاثیر گذار است، میگردد. 

6-آزاردهندگی: محتوای سروصدا، تداخل در فعالیت (مثل خواب) و عدم توانایی در کنترل منبع صدای نابهنجار در آزار دهندگی سر و صدا تاثیر دارند. 

7- تاثیر بر حیوانات: تغییر در رفتارهای تغذیه ای، تولید مثلی و مهاجرت حیوانات. کاهش زیستگاههای قابل استفاده و نهایتا انقراض برخی گونه ها. مانند مرگ برخی والهای منقاردار به علت صدای ردیابهای صوتی نظامی که بیش از 300 دسی بل شدت و بلندی دارند. آسیب به اعصاب شنوایی و خونریزی از گوش نیز در برخی حیوانات مشاهده میگردد. 

7- تشدید اثرات داروها، الکل، منو اکسید کربن و تسریع روند پیری. 

8- کاهش کیفیت و کمیت خواب (حتی پس از قطع سروصدا) 

9-وارد آمدن فشار و التهاب حنجره به علت فریاد کشیدن در محیط های پر سروصدا. 

10- ثابت گردیده که افراد در محیط های پر سر و صدا کمتر به کمک دیگران می شتابند.(کاهش حس انساندوستی) 

علایم هشداردهنده سر و صدای بلند: 

1-شما بایستی صدای خود را بیشتر از حد معمول بالا ببرید و یا فریاد بکشید تا دیگران قادر به شنیدن صدای شما باشند. 

2-شما قادر به شنیدن صدای فردی که در فاصله یک متری از شما ایستاده نمی باشید. 

3-شما پس از قرار گرفتن در معرض سر و صدا، در گوش خود احساس درد و یا صدای زنگ می کنید. 

4-شما چندین ساعت پس از قرار گرفتن در معرض سروصدا در شنیدن اصوات دچار مشکل می شوید.

KIA
1st July 2006, 10:38 AM
شیوه های کنترل سر و صدا: 

1-کاهش سروصدا: سد کردن مسیر عبور امواج صوت با استفاده از فاکتورهای فاصله و قرار دادن اشیاء حایل در مسیر صوت. 

* فاصله(distance):تراکم انرژی امواج صوتی با پراکندگی و انتشار صدا ،کاهش می یابد.بنابراین افزایش فاصله میان منبع سروصدا و شنونده باعث کاهش شدت صوت میگردد.شدت صوت با مجذور فاصله شنونده از منبع صوت نسبت عکس دارد. 

2-جذب سر و صدا: تبدیل و تغییر شکل امواج صوت با مهار پژواک،انعکاس صدا وتشدید صدا(رزنانس). 

* میرایی(damping): در این روش ارتعاشات صوتی به انرژی گرمایی تبدیل میگردند. عبور امواج از چندین لایه از مواد با چگالی متفاوت باعث میرایی صوت میگردد. مثل استفاده از میرا کننده ها یی همچون فوم. فلز سرب نیز باعث میرایی سر و صدا میگردد. 

3-حذف فعال صدا(noise cancellation): این روش یک ابداع مدرن است. ابتدا یک میکروفن صداهای محیط را جمع آوری میکند، سپس توسط رایانه امواج دریافتی تحلیل گردیده و امواج صوتی ای که 180 درجه از فاز امواج دریافتی متفاوت است از طریق بلندگوی سیستم خارج میگردد. این عمل باعث پدید آمدن تداخل مخرب و حذف سروصدای آزاردهنده میگردد. 


چگونه از گوش خود در برابر سر و صدا حفاظت کنیم: 

1-قرار گیری در معرض سر و صدا را به حداقل رسانید. در کنسرت ها، تالارهای سخنرانی و یا میهمانی ها کنار بلندگوها نشینید. چنانچه موسیقی دان میباشید، همیشه از حفاظ گوش استفاده کنید. 

2-حجم صدا را کاهش دهید. چنانچه از هدست و یا هدفن استفاده میکنید، و یا در یک فضای محبوس به موسیقی گوش میدهید (داخل اتومبیل) حجم صدا را کاهش دهید. اگر دوست شما که در 90 سانتی متری شما ایستاده قادر به شنیدن صدای موسیقی از هدست و یا هدفن شما میباشد، صدای موسیقی شما یقینا بسیار بالاست. 

3-هنگام خرید لوازم منزل،اسباب بازی و وسایل برقی نوع کم سر و صدای آنها را انتخاب کنید. 

4-در مکانهای پر سر و صدا حتما از پلاک های گوش و یا گوشی ها استفاده کنید. 

5-استفاده از پنجره های دوجداره، سقفها و دیوارهای آکوستیک، پرده های قطور جلوی پنجره ها، پوشاندن کف با فرش و یا موکت سروصدای داخل و خارج خانه را کاهش دهند. 

6-بی جهت بوق خودرو را به صدا در نیاورید، مگر درمواقع اضطراری. 

7-سر و صدای حیوانات خانگی خود را کنترل کنید. 

8-دیگران را نسبت به خطرات سر و صدای بلند آگاه سازید. 

9-موتور خودرو، تهویه مطبوع و سایر لوازم برقی را در وضعیت مناسب نگهداری کنید و در صورت لزوم به تعمیر آنها بپردازید. 

10-هنگام گوش کردن به صدای موسیقی، تلویزیون و یا رادیو مراعات حال همسایگان خود را نیز بکنید. 

11-چنانچه در محیطهای پرسروصدا زندگی میکنید و یا مشغول به کار میباشید، بطور مرتب تست سنجش شنوایی را صورت دهید. 

12-جای استفاده از گوشی های هدفن (آنهایی که درون کانال گوش قرار میگیرند)، از هدست استفاده کنید .

۱۳٩٠/٢/۱۱ساعت ٤:٥٥ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: