سندرم تونل کارپال (فشار به عصب میانی دست)

  این بیماری عبارت است از فشار روی عصب میانی (median ) در ناحیه مچ دست که از شایع ترین نمونه های فشار بر روی اعصاب محیطی بدن است .

 


سوال 1- CTS  یا سندرم تونل کارپال چیست؟ 
این بیماری عبارت است از فشار روی عصب میانی (median ) در ناحیه مچ دست که از شایع ترین نمونه های فشار بر روی اعصاب محیطی بدن است .
در یک تحلیل ساده ابتلا به  CTS را اینگونه بیان کرد که : 
اعصاب دست از داخل تونلی (tunnel ) منتهی به مچ دست رد  می شود که این تونل شامل 9 تاندون و یک عصب است . حال اگر به هر دلیلی حجم این تونل کم شود و فشار روی رگ های منتهی به هر دلیلی حجم این تونل کم شود و فشار روی رگ های منتهی به عصب زیاد شود زمینه ابتلا به این بیماری شروع می شود . به عبارت دقیق تر با تحت فشار قرار گرفتن رگ ها ، بیمار در آن ناحیه دچار اسکیمیا ( نرسیدن خون کافی به عصب ) شده و به مرور زمان عصب کوچک شده و بیماری ظاهر می شود . 
اگر فشار وارد بر دست به دلایل مختلفی اعم از بانداژ محکم ، جابجایی استخوان های شکسته ، گچ گرفتگی محکم و عواملی مشابه موقتی بوده و پس از مدتی فشار برداشته شود عصب به حالت قبلی بازگشته ، کار خود را انجام می دهد . 
اما اگر این فشار طولانی مدت باشد خون برای مدت طولانی به عصب نرسیده و عصب وظیفه خود یعنی انتقال حس و حرکت و عکس العمل نسبت به عوامل محیطی انجام نداده و علائم بیماری ظاهر می گردد . 
یک علت دیگر که زمینه بوجود آمدن این بیماری است خونریزی ناشی از شکستگی یا متورم شدن شیت ها  ( غلاف تاندون ها  ) و در نتیجه حجیم شدن تاندون ها می باشد که منجر به وارد آمدن فشار به رگ های منتهی به عصب و نرسیدن خون به عصب خواهد شد.

سوال 2- علائم این بیماری چیست و چگونه قابل تشخیص است؟ 
از ابتدای ترین علائم این بیماری درد در حین انجام کار ،پارستزیا ( خواب رفتگی ، مورمور شدن ) ، بی حسی و بد حسی است که عموما در شب هنگام خواب ظاهر می شود . 
بی حسی و سوزش در انگشتان دست به خصوص انگشت شصت ، اشاره و دو انگشت میانی آغاز می شود . 
عموما بیمارانی که خواب رفتگی های مکرر در دست و دردهای متمرکز در انگشتان شصت و دو انگشت میانی دارند برای درمان مراجعه می کنند .

سوال 3- چه کسانی از بازه سنی و جنسیتی و بیشتر از چه مشاغلی در معرض ابتلا به CTS قرار دارند ؟
CTS در زنان بیشتر از مردان رواج دارد و سن بروز آن نیز حوالی 50 سالگی است . در دهه های 4و5و6 زندگی درگیری عصب مدین (median ) در ناحیه مچ دست 7-5 برابر بیشتر از آقایان خواهد بود . سندرم CTS ابتدا دست فعال افراد را تحت تاثیر قرار می دهد و احساس درد نیز معمولا از همی دست شروع می شود . در خانم ها عموما آن عده که کارهای سخت و سنگین در منزل انجام میدهند یا به مدت طولانی و مکرر از دست خود استفاده می کنند بیشتر در معرض ابتلا هستند . مثل تایپیست ها .
در آقایان نیز هر شغلی که به واسطه آن فشار زیاد و طولانی مدتن بر ناحیه مچ دست وارد می شود خطر ابتلا را افزایش می دهد . به طور کلی از عوامل موثر در بروز این بیماری می توان به این عوامل اشاره کرد: 
بیماریهایی چون رماتیسم و ورم مفاصل ، دیابت ، کم کاری تیروئید ، تولید بیش از اندازه پروتئین در سلول های مغز استخوان 
ضربه شدید یا هر نوع جراحتی که باعث تورم مچ دست گردد. 
باو بسته کردن تاندون های مچ دست بدون استراحت خصوصا در زمان های طولانی 
باریک بودن مادرزادی عصب میانی مچ دست 
چاقی بیش از اندازه در برخی افراد که باعث وارد آمدن فشار به اعصاب دست می شود .

سوال 4- اقداماتی که برای بیمار مراجعه کننده صورت می گیرد چیست ؟
در اولین قدم با گرفتن یک شرح حال از بیمار ، بررسی می شود که آیا وی به بیماری هایی مثل دیابت ، رماتیسم و ورم مفاصل ، کم کاری تیروئید یا ... مبتلا هست یا خیر ؟آیا سابقه شکستگی در ناحیه مچ دست داشته است یا خیر ؟آیا مشکل اضافه وزن دارد یا خیر ؟
در مرحله بعدی به منظور تائید تشخیص بررسی الکترودیاگنوستیک صورت می گیرد به این ترتیب که در این آزمایش سرعت هدایت عصب ، CTS به درجات خفیف ، متوسط و قوی تقسیم می شود .

 

سوال 5- مراحل درمانی بیماران چیست؟ 
اگر فرد بیمار به درجات متوسط یا ضعیفی از CTS مبتلا باشد ، اولین اقدام درمان بیماری های زمینه ای مراجعین است . 
همچنین برای افرادی که کارهای سنگین و بی وقفه با مچ دست انجام می دهند بهتر است شغل خود را عوض کرده یا از شدت آن بکاهند ، گاها نیز از یک آتل برای ثابت نگهداشتن کف و مچ دست استفاده می شود . 
اگر بیمار زمینه التهابی داشته باشد داروهای ضد التهابی مثل کورتن تجویز می شود و در مرحله آخر اگر بیمار به CTS شدید مبتلا باشد طی یک عمل جراحی نسج سفت دست را آزاد می کنند تا به واسطه آن فشار وارد به عصب به اطراف منتقل شده و فضای اطراف عصب و رگ ها آزاد شود

 

 

  سندرم تونل کارپال (فشار به عصب میانی دست)

  سندرم تونل کارپال شایعترین  نوع اختلال آسیب فشارنده میباشد  که  حدود 10% افراد جامعه  به آن مبتلا هستند این اختلال  تراکمی مزمن عصب بسیار مهم است،  چرا که یکی از علل عدم توانائی می باشد.

 

 

علائم سندرم تونل کارپال چیست؟

بزرگسالان و کودکانی که از این وضعیت رنج میبرند معمولأ درد یا بیحسی در یک یا هر دو دست، خارش یا سوزش در شست و بقیه انگشتان را تجربه می کنند که این علائم در شب بدتر می شود. درد ممکنست در بازو یا شانه انتشار یابد برخی نیز از خسته شدن دستها شکایت دارند. کودکان ممکنست بی خواب شده و از درد در دستها شاکی باشند و گاهی از نوشتن تکالیف مدرسه بدلیل خستگی طفره روند.

 

این سندرم اغلب در زنان سنین 30 تا 60 سال ظاهر میشود، بطوریکه بیشترین میزان شیوع در سنین 41 تا 50 سال و کمترین میزان شیوع مربوط به افراد با سن بالای 60 سال است که 3 تا 10 برابر در زنان یشتر از مردان گزارش شده است. در زندگی ماشینی امروز بدلیل استفاده روزافزون از رایانه و تمایل شدید کودکان به بازیهای پرهیجان رایانه ای، متأسفانه سن درگیری به این بیماری به دوران کودکی تقلیل یافته است و نشانه های آن از این دوران سنی قابل بررسی می باشد. مجموعه ای از چند فاکتور زمینه را برای ابتلا به این سندرم مهیا می سازند. ازآنجمله میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

چگونه میتوان سندرم تونل کارپال را تشخیص داد؟

چگونه سندرم تونل کارپال درمان می شود؟

- استفاده ازداروهای ضد التهاب غیر استروئیدی.

- جراحی: جهت باز کردن تونل کارپال و تخفیف فشار وارده برروی عصب میانی انجام می شود درصورتیکه تشخیص خیلی سریع باشد، این سندرم قابل برگشت است.

- بیشتر پزشکان ویتامین ب را برای سندرم تونل کارپال پیشنهاد مینمایند، زیرا حتی غداهای غنی از ویتامین ب 6 مثل موز، آووکادو و گوشت صرفاً فقط به میزان 1میلیگرم ویتامین ب6 مورد نیاز بدن را فراهم می کنند.

توصیه ها:

- تلاش در جهت کاهش دادن ورم ممکن است چندین روز بطول انجامد،(که درصورتیکه شما به دست خود استراحت ندهید نیاز به زمان بیشتری هم خواهد بود)

- استفاده از یخ: جهت کاهش التهاب، یخ معجزه میکند کیسه ای را از یخ پر کرده و روی محل التهاب قرار دهید تا زمانی در محل التهاب نگهدارید تا در این قسمت احساس بیحسی و کرختی بنمائید سپس برای مدت کوتاهی کار را متوقف کرده و بعد مجدداً تکرار نمائید این عمل باعث میشود که عروق شما منقبض شده وباین ترتیب مایعات اضافی، از ناحیه التهاب  خارج شود

در مورد این مسئله هنوز اختلاف نظر وجود دارد، بیشتر دانشمندان با این مسئله که فاکتورهای محیط کارو زندگی نقش مهمی در ابتلا به انواع سندرم تونل کارپال دارند، موافقند ارزیابی محل کار توسط ارگونومیست مفید است، چرا که او میتواند فعالیتها و وضعیتهایی را که ممکنست سبب ابتلا افراد به این سندرم شود را مشخص نماید. والدین باید نسبت به علائم این بیماری توجه و دقت خاص مبذول نمایند تا در صورت مشاهده هر یک از این علائم اقدامات اولیه را خصوصاً در جهت کاهش فعالیتهای رایانه ای انجام داده و سریعاً به پزشک مربوطه مراجعه کنند

- افرادی که مدت زمان طولانی را در حالت کار با کامپیوتر و صفحه کلید میگذرانند، در معرض خطر ابتلا به سندرم تونل کارپال و گاه تاندونیت می باشند.

- در مورد کودکان که در دنیای امروز به شدت درگیر فعالیتهای رایانه ای میباشند، لازمست برنامه ریزی دقیق و زمانبندی شده ای برای استفاده از رایانه در طول روز توسط والدین صورت پذیرد تا بدینوسیله از احتمال بروز عوارض کاسته شود.

1- جهت تماس با کلیدهای صفحه کلید تمام افراد از نیروی بیشتری برای ضربه زدن به کلیدها استفاده میکردند بطور متوسط  به میزان 4-5 بار بیشتر از آنچه برای ثبت کردن لازم است تماس با کلیدهای صفحه کلید داشتند.

این امکان وجود دارد که روش صحیح ضربه زدن به صفحه کلید آموزش داده شود تا بجای ضربات محکم بتوان از ضربات با قدرت کمتر و ملایمتر استفاده نمود.

استفاده نادرست از "کیبورد" و "ماوس" کامپیوتر موجب بروز عارضه ی موسوم به "سندرم تونل کارپال" می شود این عارضه بسیار آزار دهنده و دردناک بوده و درمان و جراحی دشواری دارد. در زیر چند عکس از تکنیک های صحیح استفاده از این دو ابزار و نیز چند نرمش ساده دست آمده است.

علائم و نشانه ها :

1-درد

در انگشت شست، نشانه و میانی است به سمت ساعد و بازو هم کشیده می شود.

شب ها افزایش می یابد

با افزایش استفاده از دست مثل زمان رانندگی یا خواندن روزنامه افزایش می یابد

با تکان دادن و فشار به کف همان دست کاهش می یابد

2- بی حسی و سوزش در انگشت شست، نشانه و میانی که به سمت ساعد و بازو کشیده می شود.

3- احساس فشار در یک یا هر دو دست که گاهی این علایم متوجه ساعد می شود در موارد شدیدتر حتی شانه ها هم درگیر می شوند.

4- فلج انگشتان شست، اشاره، میانی و نصف انگشت چهارم در بعضی موارد

5- عدم توانایی در گرفتن اشیاء و افتادن اشیا از دست

6- تغییر شکل ناخنها و خشکی پوست دست و انگشتان

7-حساسیت به سرما

 

تشخیص :

1-گرفتن تاریخچه بیماری که کمک بسیاری به تشخیص می کند

2- انجام معاینات فیزیکی توسط پزشک

3-گرفتن نوار عصب

4- در مواردی که بیمار علایم بالینی واضح نداشته باشد از ام.آر.آی جهت تشخیص بیماری استفاده می شود.

 

عوارض :

خطر التهاب تاندونها در بیمارانی که با وجود گرفتاری مچ دست و بروز علایم C.S.T به همان فعالیتهای سابق ادامه می دهند، وجود دارد افزایش فشار روی کانال کارپال و نرسیدن خون به این ناحیه موجب از دست دادن تحرک مچ دست و صدمات عصبی جدی و ماندگار می شود.

 

درمان : 

 

هدف از درمان برطرف کردن فشار بر روی عصب مچ دست است به این منظور اقدامات زیر از سوی کادردرمانی به شما پیشنهاد می شود :

1-درمان حمایتی شامل :

محدود کردن استفاده از دست یا تغییر شیوه استفاده از آن

استفاده از آتل(یک وسیله بی حرکت کننده )

ورزش

2- درمان دارویی

3- درمان جراحی

 

توصیه های لازم در درمان حمایتی :

1- از تکرار اعمالی که باعث شروع درد می شود خودداری نمائید در صورتی که امکان توقف فعالیتها وجود ندارد، فعالیتهای خود را کاهش دهید یا به نحوی تغییر دهید که مچ دست تحت فشار نباشد.

2- استرس به همراه فعالیت می تواند صدمه بیشتری وارد کند بنابراین کنترل استرس نقش بسزائی در کاهش درد دارد.

3- در صورت استفاده از آتل باید روش صحیح پوشیدن آن را یاد بگیرید.

4- توجه داشته باشید که آتل حرکات را محدود می کند و در ابتدا باعث بیشتر شدن درد می شود ولی با استفاده مداوم، متوجه اثرگذاری و کم شدن درد می شوید.

5- از حرکات تشدید کننده درد بپرهیزید

6- پیروی از برنامه های فیزیوتراپی از سفتی و سختی مفاصل و اختلال در عملکرد عضلات مربوط به مفصل و ارگانهای اطراف آن به هنگام پوشیدن آتل پیشگیری می کند.

7- از خم کردن مچ دست بپرهیزید.

8- زمانی که در حالت دراز کش هستید دست خود را بالاتر نگهدارید

9- از دست سالم برای استفاده از موس کامپیوتر استفاده کنید

 

درمان دارویی :

شامل ضد التهاب های استروئیدی مثل کورتون ها و غیراستروئیدی مثل ایبوبروفن، دیکلوفناک و پیروکسیکام می شود باید توجه باشید که :

در صورت استفاده از داروهای ضد التهاب استروئیدی خوراکی، معده نباید خالی باشد و در صورت تجویز پزشک باید با آنتی اسید و آب فراوان میل شود.

ممکن است به شما توصیه شود که یک داروی کورتونی را به درون کانال مچ دست تزریق کنید پس از تزریق باید حداقل تا 24 ساعت استراحت داشته باشید.

افراد بالای 65 سال بیش از 7 روز نباید از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی بدون تجویز پزشک استفاده کنند

 

درمان جراحی :

در صورتی که با اقدامات غیرجراحی مشکل برطرف نشود، نیاز به جراحی مطرح می شود جراحی معمولا علائم را بر طرف می کند به ویژه زمانی که عصب دچار آسیب دائمی نشده باشد در این عمل جراحی رباطی که بر روی عصب مدیان مچ دست می گذرد برش داده می شود و بدینوسیله فشار روی عصب و مچ دست برداشته می شود.

 

پیشگیری :

در صورتی که شما به کاری مشغول هستید که مکررا با دست انجام داده می شود اطمینان حاصل کنید که مچ شما در زمان کار در وضعیت راحتی قرار گرفته است و در طول کار، فواصل استراحت منظم داشته باشید.


        

          

 

 

8 نکته درباره مچ درد (سندرم تونل کارپال)

مچ درد

به نکاتی درباره ی سندرم تونل کارپال (فشار به عصب میانی دست) توجه کنید:

 

1- خواب رفتن و گزگز انگشتان دست که اکثرا با درد همراه است، از علائم اصلی این بیماری است.

 

2- میزان بروز این بیماری در خانم‌ها بیشتر از آقایان است (حدود 6 درصد در خانم‌ها و حدود 6/0 درصد در آقایان) و خانم‌ها در سنین 30 تا 60 سال بیشتر با این مشکل مواجه‌اند.

 

3- در اوایل بیماری و یا در صورت خفیف بودن آن، این علایم فقط در هنگام استراحت یا خواب ایجاد می‌شوند، اما وقتی بیماری شدیدتر شد، علایم ذکر شده دایمی می‌شوند.

علائمی همچون افتادن اجسام از دست بیمار، از دست دادن مهارت انگشتان، ضعف و لاغری در برخی عضلات دست، به مرور با شدت یافتن بیماری ظاهر می‌شوند.

 

4- عوامل زمینه‌ساز این سندرم متفاوت‌اند. شکل و آناتومی مچ دست در برخی افراد آنها را مستعد ابتلا به این سندرم می‌کند.

انجام کارهای تکراری(مثل تایپ کردن)، دیابت، کم‌کاری تیرویید، برخی بیماری‌های متابولیک و حتی بارداریمی‌توانند از عوامل زمینه‌ساز باشند.

 

5- اگر علایم فوق را دارید، حتما برای تشخیص و درمان به پزشک مراجعه کنید.

با گرفتن یک نوار عصب و عضله و انجام چند معاینه ی ساده، این مشکل تشخیص داده می‌شود و اگر در مراحل اولیه درگیری عصب میانی دست باشید، تنها با بستن مچ بند و استفاده از فیزیوتراپی یا لیزر و گاهی با تزریق موضعی، مشکل شما حل خواهد شد.

 

6- درمان‌های دارویی و تکنیک های خاص ورزشی نیز برای درمان کمک‌ کننده‌اند. در موارد شدیدتر که بیمار به درمان طبی جواب نمی‌دهد، نیاز به عمل جراحی است که این عمل نسبتا ساده، برای باز کردن تونل و آزادسازی عصب انجام می‌شود.

 

7- گمان نکنید هر کسی که دستش خواب می‌رود، لزوما به این بیماری مبتلاست، زیرا خواب رفتن دست علل دیگری نیز دارد، مثلا آسیب عصب‌های دیگر دست یا درگیری عصب در ناحیه ساعد، بازو، شانه و یا حتی گردنمی‌تواند چنین علایمی را بروز دهد. گاهی وجود مشکلاتی در مغز و نخاع، علایمی این گونه را ایجاد می‌کند.

بنابراین مراجعه به پزشک برای تشخیص دقیق بیماری الزامی است.

 

8- خانم‌های بارداری که علایم یاد شده را دارند، با اینکه معمولا پس از بارداری مشکل‌شان کاهش پیدا می‌کند، ولی گاهی اوقات، این مساله ادامه دار خواهد شد. لذا خانم‌های باردار نیز مانند دیگر خانم‌ها، نیازمند پیگیری و درمان هستند. حتی در طول بارداری می‌توان با درمان به موقع و تزریق موضعی، به بیمار کمک کرد.


۱۳٩٠/٢/۱۱ساعت ٤:٥٢ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: