شرح دستورالعمل :

-        پرس های قدرتی : به ماشینی اطلاق می شود که عموماً دارای بستر ساکن و ایستا بوده و ضربه زدن آن در قاب پرس هدایت شده تا بر روی مسیری معین حرکت رفت و برگشتی تناوبی با زاویه قائم نسبت به بستر پرس داشته باشد . پرس های قدرتی برای انجام عملیات خمش ، تغییر شکل مواد نیمه ساخته و فشردن مواد فلزی به کار می روند این کار بوسیله قالب های بالایی و پایینی که به کف ضربه زن و میز نگه دارنده بسته می شود انجام می گیرد.

-        پرس های مکانیکی : یا ضربه ایی به ماشینی اطلاق می شود که دارای نیرو محرکه بوده و انتقال نیرو در آن ها به میل لنگ توسط کلاچ انجام می گیرد .

-        ابزار تغذیه دستی (انبرک ها) : وسیله ایی برای گرفتن قطعات و تغذیه دستی پرس که به اشکال گوناگون ساخته می شود .

-        بستر پرس : به بخش ایستایی ساختمان پرس اطلاق می شود که معمولاً روی کف یا فندانسیون کارگاه قرار می گیرد این بخش سنگینی سایر قسمت های پرس را تحمل کرده و در مقابل نیروی اعمال شده پرس نیز مقاومت می نماید .

-        بیرون انداز : یا پران مکانیزی که برای ساختن قطعات ساخته شده یا مواد از داخل قالب های بالایی یا پایینی به کار می رود .

-        تک ضرب : بخشی از سیستم کنترل کلاچ / ترمز است که فقط برای انجام یک ضربه در هنگام فرمان دادن به پرس طراحی شده است به تعبیری چنانچه وسیله فرمان راه اندازی در وضعیت عمل نگه داشته شود میل لنگ بیش از یک ضربه نزند این سیستم علاوه بر اینکه ضربات بعدی را کنترل می نماید در پرس با تغذیه دستی قرار دادن قطعه کار و برداشتن قطعه ساخته شده را امکان پذیر می سازد .

-        تغذیه : منظور قرار دادن و جابجایی قطعه کار و یا مواد در قالب و یا خارج ساختن از آن می باشد .

انواع تغذیه :

1.  تغذیه خودکار

2.  تغذیه نیمه خودکار

3.  تغذیه دستی : تغذیه ایی که فرآیند تغذیه توسط متصدی پرس انجام می گیرد .

-        چشم الکترونیکی (وسایل حس کننده – electro sensitive safety devices : وسایلی که به گونه ایی طراحی شده اند که یک سطح و یا میدان حساس برای سیستم کنترل کلاچ / ترمز پرس بوجود آورد تا زمانی که دست های کارگر یا هر قسمت دیگر بدن در آن سطح یا میدان قرار گیرد سیستم کلاچ عمل نکند اگر ضربه زن در وضعیت حرکت به پایین باشد در صورتی که دست یا هر قسمت از بدن شعاع نور الکتریکی را قطع نماید دستگاه فوراً متوقف گردد .

-        حفاظ حصاری : وسیله ایی که مانع ورود دست یا هر قسمت از بدن اپراتور به داخل منطقه عمل پرس می شود .

-        راه انداز دو دستی (two hands tripping devices) : وسیله ایی که در جهت انجام عمل پرس نیاز به فشار هم زمان با هر دو دست پرسکار دارد به طوریکه در هنگام پایین آمدن ضربه زن دست های اپراتور را از منطقه خطر دستگاه دور نگاه دارد این وسیله راه اندازی می توانند به صورت برقی یا هوای فشرده مکانیکی عمل نمایند .

-        رکاب (پدال پایی) : وسیله ایی مکانیکی که باعث گردش میل لنگ می شود .

-        رگبار (مسلسل) : اصطلاح رگبار بدان معنی است که ضربات پی در پی بدون ایست انجام پذیرد .

-        ضربه : یک حرکت رفت و برگشتی یا سیکل کامل بخش کشویی پرس (ضربه) نامیده می شود . به بیشترین فاصله ای که ضربه زن می تواند در سیکل خود طی نماید کورس گفته می شود .

 

مقررات کلی :

-        موارد مورد استفاده در ساخت قسمت های مختلف پرس باید به نحوی انتخاب و به کار برده شود که علاوه بر تحمل بارهای وارده و تنش های حاصل از کیفیت و مرغوبیت مناسبی برخوردار باشد .

-        کلیه قسمت های متحرک پرس از قبیل مچرخ دنده ، فلایول ها (چرخ طیار) ، تسمه ، فلکه ها و ... باید به نحو مناسبی حفاظ گذاری شود به طوریکه با باز کردن حفاظ دستگاه متوقف گردد .

-        هر دستگاه پرس باید دارای یک لوحه شناسایی حاوی اطلاعات و مشخصات زیر بوده و در محل قابل رویت بر روی دستگاه پرس نصب شود .

1/   نام و علامت کارخانه سازنده

2/   تاریخ ساخت

3/   شماره تولید

4/   ظرفیت پرس یا تناژ

5/   تعداد ضربه ها در دقیقه

6/   ابعاد میز پرس

7/   وزن پرس

8/   طول (ارتفاع) کورس پرس برحسب میلی متر

9/   مقدار تعدیل و تنظیم کشویی (ضربه زن) برحسب میلی متر

10/                      حداکثر سرعت فرود بر حسب میلی متر بر ثانیه برای پرس های هیدرولیک

11/                      قدرت موتور

 

خطرات مرتبط با دستگاه پرس :

-        دست های کارگر در حین عملیات عادی پرس در زیر دستگاه قرار گیرد .

-        در هنگام عملیات عادی پرس کارگر نتواند به موقع دست هایش را از منطقه خطر خارج نماید .

-        بعد از اتمام یک ضربه و سیکل کامل و در زمانی که پرس در حالت فرمان نیست و کارگر در حین گذاشتن قطعه کار و یا برداشتن قطعه ساخته شده از میان قالب هاست ضربه ناخواسته و غیر منتظره ای زده شده و شرایط overrun (رد شدن از آستانه معین) ایجاد شود .

 

تجهیزات و کنترل های الکتریکی :

-        لامپ نشان دهنده : هر دستگاه پرس باید به لامپ نشان دهنده ای مجهز باشد که نوع عملیات مورد نظر را مشخص نماید .

-        اتصال زمین : مدار اتصال زمین بایستی با مفاد و مندرجات آیین نامه ایمنی تاسیسات الکتریکی یا اتصال زمین منطبق بوده ضمناً دارای چراغ نشان دهنده ای باشد که در صورت قطع یا بروز نقص در مدار اتصال زمین روشن شود .

-        کلیه قطعات و تجهیزات الکتریکی و سیم کشی های مدارات برقی باید از جنس مناسب و مرغوب بوده و روی اصول فنی نصب گردد .

-        سوئیچ اصلی قطع ارتباط : در کلیه پرس ها یک سوئیچ اصلی قطع ارتباط که فقط در حالت خاموش قادر به قفل مداری باشند در نظر گرفته شود دسته سوئیچ اصلی قطع ارتباط بایستی بر روی قسمت خارجی تابلو فرمان قرار گیرد ارتفاع مرکز تابلو مذکور تا کف کارگاه 215 سانتی متر بوده به نحوی که برای دسترسی به آن بایستی از سکوی عایقی استفاده شود تا در دسترس افراد غیر مسئول قرار نگیرد .

 

کنترل پایی و رکاب :

-        از پدال یا کنترل پایی فقط در صورتی استفاده شود که پرسکار به طور اطمینان بخشی حفاظت شده باشد مانند هنگام استفاده از قالب های محفوظ .

-        پدال ها و کنترل های پایی باید به صورت تک ضرب عمل نمایند .

-        کنترل پایی و همچنین رکاب پایی در مقابل راه افتادن اتفاقی به علت سقوط اشیاء و همچنین در مقابل قدم گذاشتن سهوی بر روی حفاظ گذاری شود .

-        باید یک سطح عاجدار بر سطح پدال پایی نصب شود .

-        حفاظ پدال پایی باید طوری ساخته شود که پای کارگر در فواصل ضربات پرس وضع اتکایی راحتی داشته باشد .

 

دستورالعمل گذاشتن و برداشتن قطعات کار در قالب (تغذیه) :

-        تغذیه توسط دست فقط زمانی که ضرورت ایجاب می کند و یا اپراتور در خارج از منطقه خطر قرار دارد امکان پذیر است .

-        یک میز کار یا راهنمای تغذیه جهت کمک به عمل قرار گرفتن قطعه کار در قالب تهیه شود تا نیازی به استفاده از کمک کارگر نباشد.

-        ورق های باریک قطعات کار بایستی صاف ، مستقیم و بدون موج باشد به طوریکه اپراتور مجبور نشود ورق های فلزی را در قالب نگه دارد برای قرار دادن و برداشتن این گونه قطعات از وسایل مکشی ، ابزارک ، آهنربا و یا سایر ابزارهای مخصوص استفاده شود .

-        انگشتی یا لبه گیج ها و قرارهای پشتی دستگاه بایستی به اندازه کافی بلند باشد تا در هنگام عملیات گذاشتن قطعه کار در داخل قالب احتمال سرخوردن قطعه از روی آن و خارج شدن از محل اسقرار وجود نداشته باشد .

-        در مواردی برای درست نگه داشتن قطعات کار در داخل قالب می توان از گیج ها و قرارهای عقبی مغناطیسی استفاده نمود .

 

کنترل دو دستی (کنترل کلاچ / ترمز الکتروپنوماتیکی) :

-        در عملیات تک ضرب کلیه کنترل ها بایستی دو دستی و از نوع پالم سوئیچ باشند به طوریکه با نگه داشتن دگمه ها قالب ها بسته شوند .

-        پالم سوئیچ ها بایستی از یکدیگر آنقدر فاصله داشته باشند به طوریکه نیاز به استفاده از هر دو دست اپراتور باشد .

-        وقتی که نوع کار نیاز به بیش از یک نفر متصدی دارد هر کدام بایستی دارای تابلو فرمان مستقل و متعلق به خود باشد در این صورت سوئیچ ها باید طوری باشند که دستگاه نتواند عمل کند مگر اینکه کلیه سوئیچ های در مدار همزمان با هم فشرده شوند .

 

مشخصات صندلی کارگر :

-        کلیه پرسکارانی که می توانند به صورت نشسته کارهای خود را انجام دهند باید از صندلی هایی با شرایط زیر استفاده نمایند :

1/  بلندی و فرم صندلی باید به گونه ایی باشد که کارگر در وضعیت راحت و مناسب قرار گیرد و پاها آویزان نباشد بلکه دارای تکه گاه باشد .

2/  دارای پشتی مناسب و ارتفاع قابل تنظیم باشد تا کمر کارگر در وضعیت راحتی قرار گیرد .

3/  صندلی باید طوری قرار گیرد که قطعات کار بدون زحمت زیاد و به راحتی در دسترس کارگر قرار گیرد .

4/  مانع فرار کارگر در واقع بروز حادثه نشود .

 

جلوگیری از ارتعاش و کنترل سر و صدا :

-        صداهای صنعتی در سه محل ی توانند کنترل شوند :

1/      در منبع تولید کننده صدا (source)

2/      در مسافت بین منبع تولید کننده صدا و دریافت کننده

3/      در دریافت کننده صدا (receiver)

-        تدابیر زیر به منظور جلوگیری از ارتعاش و کنترل سر و صدا در نصب پرس ها ضروری است .

1/     طراحی و محاسبه صحیح فنداسیون متناسب با تناژ دستگاه

2/     استفاده از لاستیک و فنرهای مناسب برای ایجاد فاصله بین پایه دستگاه با زمین .

3/     جدا کردن قسمت های پر سر و صدا از سایر قسمت ها به وسیله دیوارهایی با مصالح ساختمانی و پوشش آکوستیکی .

4/     استفاده از گوشی های خاص در مواقع ضروری .

 

روش های انتخاب و به کار گماردن کارگر :

-        در انتخاب و به کار گماردن کارگران پرسکار باید به سلامت جسمی ، فکری و روحی آنان توجه کرده و این کارگران باید دارای دید کافی ، شنوایی خوب و سرعت عمل کافی برخوردار باشند .

-        بایستی از روش های غیر ایمن و شتاب زده به منظور افزایش آهنگ کار اجتناب کرد تا کارگر در معرض خطرات حوادث ناشی از شتاب زدگی قرار نگیرد .

-        متصدی ماشین های پرس نبایستی به کارگران تازه وارد آموزش ندیده واگذار شود بلکه پس از آشنا ساختن کارگر با محیط کار جدید اصول و روش صحیح کار با دستگاه به وی آموزش داده شود .

-        به طور منظم کار کارگر تحت نظر قرار گیرد تا مسلم گردد که عادت خوب و صحیح کار در او بوجود آمده و به نحو مطلوب و مقرر کار می کند .

 

وسایل استحفاظ فردی :

-        فردی که با دستگاه پرس مشغول به فعالیت است باید دارای لباس کار مناسب باشد .

-        با توجه به احتمال سقوط اجسام سنگین و برنده بر روی انگشتان پا فرد پرسکار باید کفش ایمنی مناسب در اختیار داشته باشد .

-        به دلیل آلودگی صوتی ناشی از فعالیت دستگاه پرس کلیه افرادی که در نزدیکی دستگاه پرس قرار دارند باید از وسایل استحفاظی گوش استفاده نمایند .

-        با توجه به خطر بریدگی و خراش دست به دلیل برنده بودن لبه های ورق فرد باید از دستکش ضد برش استفاده نماید .

 

۱۳٩٠/٢/٢ساعت ٥:٢٦ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: