مقدمه :

 سیر تحول علوم انسانی از عصر شکار به عصر انقلاب صنعتی هر چند که به بهره وری روزافزون انسان از منابع خدادادی منتهی شد ولی از بعد دیگر او را با معضلات جدیدتری نیز مواجه ساخت زیرا انسانها با روند رو به رشد خود برای تأمین نیازهای خود شروع به کشف و اختراع وسایل جدید و بکارگیری فنون جدیدتری نمودند که مجموع این تلاشها به افزایش سریع و روزافزون آنها در ایجاد و سرعت بخشیدن به تغییرات دلخواه انجامید ولی این پیشرفتها به همان نسبت اثرات مثبت، به تأثیرات منفی نیز منجر گردید. زیرا همین تغییرات خود، عوامل پیش بینی نشده‌ای را بدنبال داشتند که باعث بروز آسیب، صدمه و خسارات مختلف گردیدند.

     یکی از مهمترین پیامدهای ناخواسته در روند توسعه فنی در بروز عدم مطابقت‌ها بین انسان وکار‌و‌ در نتیجه حوادث نمود می یابد. هر چند که اینگونه حوادث قدمتی برابر با شروع کار در کره خاکی دارد. ولی تنها از چندین دهه اخیر است که بدنبال معرفی انرژیهای جدید و بکارگیری تکنولوژیهای مدرن و در نتیجه گسترش سریع صنایع پیچیده، حوادث شغلی ماهیتی بسیار تهدید آمیز بخود گرفته است. امروزه شدت و وسعت پیامدهای ناشی از اینگونه حوادث از چنان ماهیتی برخوردار شده است که لحظه ای غفلت می‌تواند به حادثه‌ای فاجعه بار و غیر قابل جبران با ابعادی جهانی منتهی شود. از طرف دیگر گسترش حیطه دارائیهای مورد تهدید انسان در برابر اینگونه خطرات از اموال منقول به زندگی انسانها، زمان، اعتبار تجاری، محیط زیست و … بر اهمیت موضوع افزوده است.

در سالیان اخیر اثرات سوء توسعه های فنی بحدی بحران آفرین شده است که حتی روند رو به رشد انسان در زمینه فن آوریهای نوین شدیداً زیر سوال رفته است بطوریکه امروزه این سوال بکرات از طرف اندیشمندان مطرح می شود که: ٌآیا ما قربانی فرایند توسعه نشده ایم. لارنس[1]  در مقاله‌ای تحت عنوان جهانی شدن و بهداشت حرفه‌ای می گوید:   " طبق گزارش سال 2005  [2]ILO سالانه2/2  میلیون نفربه دلیل حوادث وبیماریهای ناشی از کار جان خود را از دست می دهند. زیان های اقتصادی ناشی از این حوادث در جهان مجموعا بیش از 4  درصد از"درآمد ناخالص ملی" [3]GNP را به خود اختصاص می دهد" (1) . هزینه های اقتصادی ناشی از حوادث بزرگ صنعتی در ایالات متحد آمریکا سالانه حدود 5 میلیارد دلار برآورد گردیده است. در بریتانیا در سال 1995 این هزینه ها معادل 6 میلیارد یورو برآورد گردیده است و در سال 1998 درفیلیپین حوادث ناشی از کار منجر به از دست رفتن 144600 روز کاری شده است(2 ).

پترسن [4]( در سال 1983) بیان می کند سالانه 250 میلیون حادثه در جهان رخ می دهد که 330000 نفر براثر این حوادث فوت می کنند(3). درسال 1382 در ایران جمعا 17090 حادثه شغلی اتفاق افتاده که منجر به فوت 97 نفر گردیده است(4)

 آنالیز حوادث فاجعه بار دهه‌های اخیر نشانگر دو نکته اساسی زیر است:

1. در بسیاری از مواقع پیامدهای بروز حوادث از چنان بعدی برخوردار می‌شوند که حتی امکان تصور جبران خسارت وارده به دارائیها وجود ندارد.

2. حوادث یاد شده همواره در اثر ترکیبی از عوامل مختلف بوجود می‌آیند.


۱۳٩٠/۱/۳۱ساعت ۸:٥٥ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: