آسم شغلی به بیماری اطلاق می‌شود که در اثر مواجهه با عوامل خاص  مرتبط با محیطهای کاری، محدودیت تغییرپذیر جریان هوا یا افزایش حساسیت مجاری هوایی، بروز کند .

بطور کلی ۲ دسته‌بندی کلی برای آسم شغلی، مطرح می‌شود که عبارتند از :

 

1- آسم شغلی آلرژیک :

 این حالت معمولا در اثر واکنش ایمونولوژیک و پس از یک دورة تأخیری مواجهه با مواد آلرژی زا  ایجاد می‌شود  و در اکثر موارد به‌علت مواجهه شدن با مواد دارای وزن مولکولی زیاد بروز می کند .

2- آسم شغلی تحریکی  :

 این اختلال معمولاً بدون تأخیر ایجاد شده و در این حالت، راه‌های هوایی پس از استنشاق حاد مقادیر زیادی از عوامل سمی مانند: دی اکسید گوگرد، اسید سولفوریک، آمونیاک یا دود، دچار تنگی و پاسخ‌دهی بیش از حد می‌شوند

نوع دیگری از تنگی تغییرپذیر مجاری هوایی وابسته به شغل نیز وجود دارد که در اثر مواجهه شغلی با مواد آلی مانند: پنبه، بذرکتان  ،شاهدانه ، کنف هندی و بعضی از غلات، بروز می‌نماید. بیشتر متخصصین، بیماری راه‌های هوایی ناشی از ذرات آلی را اختلالی شبه آسم می‌خوانند و آن را از آسم حقیقی، مجزا می‌دانند.

آسم شغلی در کشورهای صنعتی شایع‌ترین بیماری ریوی ناشی از کار محسوب می‌شود. در مورد شیوع آن، اعداد و ارقام متفاوتی اعلام شده است ولی گزارش سال ۲۰۰۲ سازمان جهانی بهداشت، ۵ تا ۱۸ درصد از موارد آسم را ناشی از مواجهه با عوامل شغلی می‌داند.

در اکثر کشورها، ایزوسیـانات‌ها شایع‌ترین عامـل مربوطه هستند( دی ایزوسیانات‌ها، ترکیبات شیمیایی بسیار فعالی هستند که به آسانی با دیگر ترکیبات، پلیمر می‌شوند و پلی‌اورتان‌ها، عایق‌ها و کفپوش‌ها، چسب‌ها و فیبرلاستیکی را تشکیل می‌دهند).
 و آرد و غلات در درجات بعد، قرار می‌گیرند. شیوع آسم شغلی در افرادی که با حیوانات آزمایشگاهی سر و کار دارند،
۲۰ تا ۳۰ درصد است؛ درحالیکه شیوع آسم ناشی از پروتئین غلات یا آرد آلوده به اجزای حشرات، ۷ تا ۱۰ درصد است.  شیوع آسم شغلی در کارگرانی که با مواد شیمیایی سر و کار دارند، بسیار مـتغیر اسـت: ۳ تا ۱۰ درصد کارگران در تماس با دی‌ایزوسیانات، ۵ درصد کارگران در معرض سرو قرمز و ۲۰ درصد کارگران در تماس با اسید انیدرید، دچار آسم شغلی می‌شوند.

علاوه‌بر عوامل یاد شده، عواملی که میزبان را مستعد بیماری می‌کند نیز اهمیت دارند؛ سابقة آتوپی و مصرف سیگار، از جملة این عوامل هستند.

مزرعه‌داران و کارگرانی که با حبوبات سر و کار دارند، ممکن است دچار آسم شغلی ناشی از گونه‌های مختلف هیره        ) گرد و غبار چوب درختانی مانند: بلوط، آبنوس، سرو، راش، شمشاد، افرا، سرو قرمز     mite انبار حبوبات شوند(

فرم آلدئید در عایق‌سازی، مواد مورد استفاده در کارخانه‌های کبریت‌سازی، لاستیک‌سازی، آزمایشگاه‌ها و بیمارستانها نیز  در بروز آسم شغلی، مطرح می باشند . رزینهای اپوکسی که  کاربرد گسترده‌ای در صنایع لاستیک، چاپ، جوهر، چسب و کفپوش‌ها دارند ، تماس با شکل بخاری یا پودری این موادمی تواند منجر به بروز آسم شغلی شود .

 

ماخذ:سایت پزشکان بدون مرز

۱۳٩٠/۱/٢٤ساعت ٧:٥۸ ‎ب.ظ توسط حمیدرضا نظرات ()
تگ ها: